BLOGGER TEMPLATES AND TWITTER BACKGROUNDS

Friday, May 22, 2015

လူၾကိဳက္နည္းမည့္ မွတ္ခ်က္မ်ား (၃)

(7-Day daily ေန႕စဥ္သတင္းစာ၊ ေမလ ၂၂ ရက္၊ ၂၀၁၅)
http://7daydaily.com/story/37703




လူၾကိဳက္နည္းမည့္ မွတ္ခ်က္မ်ား (၃)

ေအာင္ဒင္

(၂/၁) မညီမမွ် ဒိုင္ယာေလာ့မ်ား
 
လက္ရွိအေျခအေနမွာ ျမန္မာအစိုးရေခါင္းေဆာင္မ်ား ကိုယ္တိုင္က "ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးအေျဖရွာေရး ယဥ္ေက်းမႈတစ္ရပ္" ကို အုတ္ျမစ္ခ်ေနပါတယ္ ဆိုျပီး ျပည္တြင္းဒီမိုကေရစီအင္အားစုမ်ားနဲ႕ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးေနပါတယ္။ ဒါေပမည့္ အဲဒီ ဒိုင္ယာေလာ့ေတြက ဘက္ႏွစ္ဘက္ တန္းတူညီမွ် ေဆြးေႏြးၾကတဲ့ ဒိုင္ယာေလာ့မဟုတ္ပါ။ အာဏာရပါတီကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ ဘက္တစ္ဘက္က အျခားတစ္ဘက္မွ သင္းကြဲအုပ္စုမ်ားကို သီးျခားစီ ခြဲျခားေတြ႕ဆံုတဲ့ ဒိုင္ယာေလာ့မ်ား ျဖစ္ပါတယ္။

သမၼတဦးသိန္းစိန္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႕ ေတြ႕ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားနဲ႕ ေတြ႕ပါတယ္။ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားနဲ႕ ေတြ႕ပါတယ္။ သတင္းမီဒီယာမ်ားနဲ႕ ေတြ႕ပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားဝန္ၾကီးမ်ားနဲ႕ ေတြ႕ပါတယ္။ စာေပ၊ ရုပ္ရွင္၊ ဂီတ၊ သဘင္ အႏုပညာရွင္မ်ားနဲ႕ ေတြ႕ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတဝွမ္း ခရီးလွည့္ျပီး ေဒသခံျပည္သူမ်ားနဲ႕ ေတြ႕ပါတယ္။ ျပည္ေထာင္စုဝန္ၾကီးမ်ားကလည္း အလားတူ ေတြ႕ဆံုမႈေတြ လုပ္ေနၾကပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ၾကီး ႏွစ္ေယာက္ကလည္း ႏိုင္ငံတဝွမ္းက မဲဆႏၵရွင္မ်ားနဲ႕ ေတြ႕ပါတယ္။ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားနဲ႕ ေတြ႕ပါတယ္။ သတင္းမီဒီယာမ်ားနဲ႕ ေတြ႕ပါတယ္။ အလုပ္သမား၊ လယ္သမားမ်ားနဲ႕ေတြ႕ပါတယ္။ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ သတင္းေကာင္စီနဲ႕ ေတြ႕ပါတယ္။ အခုေနာက္ဆုံး သမၼတ၊ တပ္ခ်ဳပ္၊ လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ ႏွစ္ေယာက္၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႕ ေဒါက္တာေအးေမာင္တို႕ ပါဝင္တဲ့ ေျခာက္ပြင့္ဆိုင္ ေတြ႕ဆံုပြဲ ဧျပီလထဲမွာ ပထမအၾကိမ္ ျပီးဆုံးခဲ့ျပီး ေနာက္လည္း ဆက္လက္ေတြ႕ဆံုၾကဦးမယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။

က်န္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္ေက်ာ္မွာ က်ေနာ္တို႕ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကတာက သုံးပြင့္ဆိုင္ဒိုင္ယာေလာ့ပါ။ ဒါေပမည့္ ဒီေန႕ ဘယ္သူကမွ သုံးပြင့္ဆိုင္ဒိုင္ယာေလာ့ကို မေျပာေတာ့ပါ။ ျမန္မာအစိုးရနဲ႕ ျပည္တြင္းဒီမိုကေရစီအင္အားစုအၾကား ႏွစ္ပြင့္ဆိုင္ဒိုင္ယာေလာ့ေတြ ျဖစ္ေပၚေနသလို ျမန္မာအစိုးရနဲ႕ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အင္အားစုမ်ားအၾကား ႏွစ္ပြင့္ဆိုင္ဒိုင္ယာေလာ့ေတြ ျဖစ္ေပၚေနပါတယ္။ သီးျခားစီပါ။

က်ေနာ္တို႕ ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့တာက ဘက္ႏွစ္ဘက္အၾကား တန္းတူညီမွ် ဒိုင္ယာေလာ့ပါ။ က်ေနာ္တို႕ ေတြ႕ေနရတာက ျပည္တြင္းဒီမိုကေရစီအင္အားစုၾကီးက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္၊ လႊတ္ေတာ္တြင္းေရာက္ ပါတီမ်ား၊ လႊတ္ေတာ္ျပင္ပပါတီမ်ား၊ လႊတ္ေတာ္ျပင္ပ ႏိုင္ငံေရးအင္အားစုမ်ား၊ တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ သတင္းမီဒီယာမ်ား၊ အလုပ္သမား သမဂၢမ်ား၊ လယ္သမားသမဂၢမ်ား၊ ေက်ာင္းသားသမဂၢမ်ား၊ လူ႕အခြင့္အေရးေရွ႕ေနမ်ား၊ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေဟာင္းမ်ား စသည္ျဖင့္ အစိတ္စိတ္အမႊာမႊာျပိဳကြဲသြားျပီး အုပ္စုတိုင္းက ျမန္မာအစိုးရနဲ႕ ဒိုင္ယာေလာ့ကို သီးျခားစီ ေဆာင္ရြက္ေနၾကတာပါ။ ဝမ္းနည္းစရာေကာင္းပါတယ္။ တစ္ခ်ိန္တုံးက ဒီအင္အားစုမ်ားအားလုံးဟာ ေရြးေကာက္ပြဲအႏိုင္ရပါတီ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ရဲ့ ဦးေဆာင္မႈကို ခံယူျပီး အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္နဲ႕ အတူတူ ေနပူပူ၊ မိုးရြာရြာ အတူတကြ ရပ္တည္ခဲ့ၾကတာပါ။ ဒါေပမည့္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ကိုယ္တိုင္က ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲရလာဒ္ကို စြန္႕လႊတ္၊ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုကို လက္ခံျပီး လႊတ္ေတာ္ထဲ "၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ထိန္းသိမ္း၊ ကာကြယ္၊ ေစာင့္ေရွာက္ပါ့မယ္" လို႕ က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုျပီး ဝင္ေရာက္သြားတဲ့ အခ်ိန္ကစလို႕ ျပည္တြင္းဒီမိုကေရစီအင္အားစုၾကီးဟာ သီးျခားအုပ္စုအလိုက္ ကြၽမ္းက်င္ရာ၊ လႈပ္ရွားခြင့္ရရာ အေျခအေနမ်ားကို အေျချပဳျပီး ရပ္တည္မႈပံုသ႑န္အမ်ိဳးမ်ိဳး ကြဲျပားသြားခဲ့ပါတယ္။ အရင္ကလို အလံတစ္ခုတည္းရဲ့ ေအာက္မွာ အတူတကြ စုေပါင္းရပ္တည္ၾကတာ မဟုတ္ေတာ့ပါ။ သက္ဆိုင္ရာအုပ္စုအလိုက္ အစိုးရနဲ႕ သီးျခားစီ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးခြင့္ ရေနေပမည့္ စုေပါင္းထားတဲ့ အင္အားစုၾကီးတစ္ခုလိုေတာ့ တစ္ဘက္အုပ္စုကို ခိုင္ခိုင္မာမာ အေရးဆိုႏိုင္မွာ၊ ရလာဒ္ထြက္ေအာင္ ေတာင္းဆိုႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါ။

(၂/၂) တန္းတူညီမွ်ဒိုင္ယာေလာ့
 
ဒါကို သက္ေသျပတာက အစိုးရနဲ႕ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အင္အားစုမ်ားရဲ့ ဒိုင္ယာေလာ့ပါ။ ျမန္မာအစိုးရက တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အင္အားစုမ်ားကိုလည္း ျပည္တြင္းဒီမိုကေရစီအင္အားစုမ်ားကို ဆက္ဆံသလို တစ္ဖြဲ႕ခ်င္းစီ သီးျခားေဆြးေႏြးဖို႕ ကမ္းလွမ္းခဲ့တာပါ။ ဒါေပမည့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အင္အားစုမ်ားက သီးျခားစီေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးေရးကို ျငင္းပယ္ျပီး တပ္ေပါင္းစုနဲ႕ ေတြ႕ဆံုေရးမူအေပၚ အခိုင္အမာ ကိုင္စြဲထားပါတယ္။ အစိုးရေတာင္းဆိုသလို ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုကို လက္ခံ၊ တပ္ေတြဖ်က္၊ ပါတီေထာင္၊ ေရြးေကာက္ပြဲက တဆင့္ လႊတ္ေတာ္တြင္းဝင္ေရးကို ျငင္းပယ္ျပီး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးမွ တဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ား ဆက္လက္က်င္းပႏိုင္ေရးမူကို အခိုင္အမာ ကိုင္စြဲပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြ အမွန္တကယ္ျပီးေျမာက္ေအာင္ျမင္မွပဲ သူတို႕ေတြ လႊတ္ေတာ္ထဲ ဝင္ေရာက္လာပါလိမ့္မယ္။ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အင္အားစုမ်ားရဲ့ ညီညြတ္ခိုင္မာတဲ့ ရပ္တည္မႈကို အစိုးရက လိုက္ေလ်ာရပါတယ္။ အခုအခ်ိန္မွာ အစိုးရနဲ႕ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အင္အားစုမ်ားရဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲေတြဟာ ဘက္ႏွစ္ဘက္၊ တန္းတူညီမွ်ေဆြးေႏြးၾကတဲ့ ဒိုင္ယာေလာ့ေတြျဖစ္ျပီး ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို စစ္မွန္တဲ့ ျပည္ေထာင္စုစနစ္ကို အေျခခံေအာင္၊ တိုင္းရင္းသားအားလုံး တန္းတူညီမွ်အခြင့္အေရးေတြရေအာင္၊ ဒီမိုကေရစီစနစ္အမွန္တကယ္ ခိုင္မာတည္တန္႕ေအာင္ ျပင္ဆင္ေျပာင္းလဲႏိုင္ဖို႕ အေကာင္းဆုံးအခြင့္အေရးျဖစ္ပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္တြင္း ဝင္ေရာက္ျပီး ဖြဲ႕စည္းပံုျပင္ဖို႕ ၾကိဳးစားတာက သိပ္ျပီး ေအာင္ျမင္လိမ့္မယ္ မထင္ပါ။

ဒါဆို ျပည္တြင္းဒီမိုကေရစီအင္အားစုမ်ားက တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အင္အားစုမ်ားလို အစိုးရနဲ႕ တစ္စုတစ္စည္းထဲ၊ တန္းတူညီမွ် ဘာေၾကာင့္ မေဆြးေႏြးႏိုင္ၾကတာလဲ။ ဒီေမးခြန္းရဲ့ အေျဖကို ျပည္တြင္းဒီမိုကေရစီအင္အားစုမ်ား ကိုယ့္ဖာသာ ျပန္လည္သုံးသပ္ျပီး အေျဖရွာဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ ေသခ်ာတာကေတာ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ့ ျမန္မာအစိုးရနဲ႕ တိုက္႐ိုက္ဆက္ဆံေရး မူဝါဒေၾကာင့္ေတာ့ မဟုတ္ပါ။ 

(၂/၃) ဒိုင္ယာေလာ့ႏွင့္ ရလာဒ္
 
ဒိုင္ယာေလာ့ဆိုတာ ျဖစ္ဖို႕ ခက္ခဲသလို ျဖစ္ျပန္ေတာ့လည္း ေအာင္ျမင္မႈ (သို႕မဟုတ္) အမ်ားလက္ခံႏိုင္တဲ့ ရလာဒ္ထြက္ဖို႕ဆိုတာ မလြယ္ကူလွပါ။ ႏွစ္ဘက္စလုံးမွာ ဘယ္လိုအခ်က္ကိုမွ အေလွ်ာ့မေပးတမ္း တင္းခံထားမည့္ မူဝါဒေတြ ကိုင္ဆြဲထားရင္၊ မျဖစ္ႏိုင္တဲ့ ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြကို ဆုတ္ကိုင္ထားရင္ ဘယ္ေလာက္ပဲ ေဆြးေႏြးေဆြးေႏြး အေျဖမထြက္ႏိုင္ပါ။ ဒိုင္ယာေလာ့ဆိုတာ တစ္ၾကိမ္တည္းနဲ႕ အျပီးသတ္ရမည့္ အျဖစ္အပ်က္ (Event) တစ္ခုမဟုတ္ပါ။ အၾကိမ္မ်ားစြာ တတ္ႏိုင္သေလာက္ စိတ္ရွည္လက္ရွည္ညွိႏိႈင္းေဆြးေႏြးျပီး အျပန္အလွန္အေပးအယူ၊ အေလွ်ာ့အတင္းလုပ္ရတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ (Process) ျဖစ္ပါတယ္။

ဥပမာအေနနဲ႕ အစိုးရနဲ႕ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အင္အားစုမ်ားရဲ့ ႏိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာအပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆိုႏိုင္ေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားကို ၾကည့္ပါ။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ကစလို႕ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတာ သုံးႏွစ္ေက်ာ္ၾကာျပီး ၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ မတ္လ (၃၁) ရက္ေန႕ၾကမွပဲ စာခ်ဳပ္မူၾကမ္းကို ႏွစ္ဘက္ လုပ္ငန္းအဖြဲ႕မ်ား သေဘာတူႏိုင္တဲ့ အဆင့္ကို ေရာက္ပါတယ္။ ႏွစ္ဘက္ထိပ္သီးေခါင္းေဆာင္မ်ား တရားဝင္ လက္မွတ္ေရးထိုးတဲ့ အဆင့္ က်န္ပါေသးတယ္။ အဲဒီလို သုံးႏွစ္ေက်ာ္၊ အၾကိမ္မ်ားစြာ ေဆြးေႏြးခဲ့ရာမွာ အစိုးရဘက္ကေရာ၊ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အင္အားစုမ်ားဘက္ကပါ တင္းမာတဲ့ ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြ ကိုင္ဆြဲခဲ့ၾကပါတယ္။

အစိုးရဘက္ကဆိုရင္ တပ္မေတာ္ရဲ့ မူဝါဒဆိုျပီး တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ားကို ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုကို လက္ခံရမယ္။ တည္ဆဲဥပေဒမ်ားကို လိုက္နာရမယ္။ တပ္ေတြဖ်က္၊ လက္နက္စြန္႕ျပီး တရားဝင္ရပ္တည္ရမယ္လို႕ ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အင္အားစုမ်ားကလည္း အစိုးရအေနနဲ႕ စစ္မွန္တဲ့ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုစနစ္ကို တည္ေဆာက္ဖို႕ သေဘာတူရမယ္။ လက္ရွိတပ္မေတာ္ကို ဖ်က္သိမ္းျပီး တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႕မ်ား အညီအမွ်ပါဝင္တဲ့ ျပည္ေထာင္စုတပ္မေတာ္အျဖစ္ ျပန္လည္ဖြဲ႕စည္းရမယ္ဆိုျပီး ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြကို ႏွစ္ဘက္စလုံးက အျပန္အလွန္လက္မခံႏိုင္ၾကတာမို႕ စာခ်ဳပ္မူၾကမ္းကို သေဘာမတူႏိုင္ၾကတာပါ။ အခုေတာ့ အထက္ပါေတာင္းဆိုခ်က္ေတြကို ႏွစ္ဘက္စလုံးက "အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္" မွာ ထည့္သြင္းျခင္းမျပဳပဲ ေနာင္မွာ ဆက္လက္ျပဳလုပ္မည့္ ႏိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ားက်မွသာ ထည့္သြင္းေဆြးေႏြးဖို႕ သေဘာတူလိုက္ၾကလို႕ "စာခ်ဳပ္မူၾကမ္း" ကို ႏွစ္ဘက္ သေဘာတူညီႏိုင္ၾကတာပါ။

(၃) ေျခာက္ပြင့္ဆိုင္ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲႏွင့္ ပါတ္သက္၍…။
 
လက္ရွိအေျခအေနမွာ ျမန္မာျပည္သူမ်ားက ေျခာက္ပြင့္ဆိုင္ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲအေပၚ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ၾကီးစြာနဲ႕ ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကပါတယ္။ က်ေနာ္႕အျမင္မွာေတာ့ ေျခာက္ပြင့္ဆိုင္ဆိုေပမည့္ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ခ်င္တဲ့ လႊတ္ေတာ္ (ဦးေရႊမန္း၊ ဦးခင္ေအာင္ျမင့္၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ ေဒါက္တာေအးေမာင္) ဘက္နဲ႕ ဖြဲ႕စည္းပံုျပင္ေရးမွာ အေရးၾကီးတဲ့ အဆုံးအျဖတ္ကို ေပးႏိုင္တဲ့ အစိုးရ (ဦးသိန္းစိန္၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီး မင္းေအာင္လိႈင္) ဘက္၊ စတဲ့ ဘက္ႏွစ္ဘက္ရဲ့ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးပြဲျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္လို႕မ်ား ဖြဲ႕စည္းပံုကို လႊတ္ေတာ္လုပ္ပိုင္ခြင့္နဲ႕ ျပင္ဆင္ႏိုင္မယ္ဆိုရင္ ဒီလိုေဆြးေႏြးပြဲမ်ိဳး ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္စရာ အေၾကာင္းမရွိပါ။ 

ဒါကို ႏွစ္ဘက္စလုံးက သေဘာေပါက္ျပီးသားပါ။ တနည္းအားျဖင့္ ေျပာမယ္ဆိုရင္ ဘက္ႏွစ္ဘက္မွာ အစိုးရဘက္က အခြင့္အေရးအရ အသာစီးရျပီးသား ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခု အစိုးရဘက္က အသာစီးရေနတာက အခ်ိန္ကာလပါ။ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးကို လႊတ္ေတာ္ဘက္က အျမန္ဆုံးေဆာင္ရြက္ခ်င္ေနတာပါ။ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ "ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရးဆိုင္ရာ ဥပေဒမူၾကမ္း" က အဆင္သင့္ရွိေနပါျပီ။ သမၼတနဲ႕ တပ္ခ်ဳပ္ရဲ့ သေဘာထားကို မသိရေသးလို႕ ဥပေဒၾကမ္းမတင္ႏိုင္ေသးတာပါ။ လႊတ္ေတာ္ကို ကိုယ္စားျပဳသူ (၄) ဦးစလုံးက ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမတိုင္ခင္ ျပင္ဆင္ႏိုင္ဖို႕ ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အတြက္ကေတာ့ ပုဒ္မ (၄၃၆) ကို ျပင္ဆင္ႏိုင္မွ တပ္ကို ႏိုင္ငံေရးဦးေဆာင္မႈအခန္းက႑က ဖယ္ရွားႏိုင္မွာပါ။ ပုဒ္မ (၅၉/စ) ကို ျပင္ႏိုင္မွ သမၼတအျဖစ္ အေရြးခ်ယ္ခံခြင့္ရွိမွာပါ။ ေနာက္ အစိုးရရဲ့ တတိယအားသာခ်က္ကေတာ့ လႊတ္ေတာ္ကို ကိုယ္စားျပဳသူ (၄) ဦးရဲ့ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံျပင္ဆင္လိုတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ေတြေတာင္ အားလုံး ထပ္တူညီမွ်မျဖစ္ႏိုင္တာပါ။ ေဒါက္တာေအးေမာင္ရဲ့ တိုင္းရင္းသားမ်ားကိုယ္စားျပဳမႈမွာေတာင္ မေက်နပ္သံေတြ ၾကားေနရပါတယ္။

ေနာက္ထပ္အားသာခ်က္ကေတာ့ အစိုးရအေနနဲ႕ ေျခာက္ပြင့္ဆိုင္ေဆြးေႏြးပြဲကို လိုအပ္သလို အခ်ိန္ဆြဲႏိုင္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ေျခာက္ပြင့္ဆိုင္ေဆြးေႏြးပြဲက်င္းပဖို႕ အေရးၾကီးအဆိုကို ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္က တခဲနက္ဆုံးျဖတ္ျပီးတဲ့အခ်ိန္ကေန ေလးလေလာက္ၾကာျပီးမွ ပထမအၾကိမ္ အစည္းအေဝးက်င္းပတာျဖစ္ျပီး ပထမအၾကိမ္အစည္းအေဝးနဲ႕ ေနာက္က်င္းပဖို႕ သေဘာတူတဲ့ ဒုတိယအၾကိမ္အစည္းအေဝးအၾကား အခ်ိန္တစ္လေလာက္ကြာျခားပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္က အျမန္လိုသေလာက္ အစိုးရဘက္က အျမန္မလိုတာ အထင္အရွားပါ။
ဒီလို အေျခအေန ေလးမ်ိဳးအသာစီးရေနတဲ့ အစိုးရဘက္က ေျခာက္ပြင့္ဆိုင္ေဆြးေႏြးပြဲက်င္းပဖို႕ လက္ခံေပမည့္ လႊတ္ေတာ္ဘက္က ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြကို အစည္းအေဝး တစ္ၾကိမ္တည္း၊ ဒါမွမဟုတ္ အၾကိမ္အနည္းငယ္မွ်နဲ႕ အလြယ္တကူ သေဘာတူလက္ခံလိမ့္မယ္ မထင္ပါ။ ျပတ္ျပတ္သားသား ျငင္းပယ္မွာလည္း မဟုတ္ပါ။ 

ဒီလိုနဲ႕ ေျခာက္ပြင့္ဆိုင္ေဆြးေႏြးပြဲေတြဟာ ေနာက္တစ္ၾကိမ္ထပ္မံေတြ႕ဆံုဖို႕ကိုသာ သေဘာတူညီမႈရျပီး ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲကို ေက်ာ္လြန္ျပီးတဲ့ေနာက္မွာေတာင္ (ပါဝင္သူအခ်ိဳ႕ အေျပာင္းအလဲျဖစ္ျပီး) ေနာက္ထပ္အၾကိမ္မ်ားစြာ ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနႏိုင္ပါတယ္။ အစိုးရဘက္က လႊတ္ေတာ္ရဲ့ ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြကို လက္ခံလာေအာင္ လႊတ္ေတာ္ဘက္က အစိုးရကို ဖိအားေပးႏိုင္တဲ့ အားသာခ်က္လည္း မရွိပါ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ့ "ေရြးေကာက္ပြဲကို သပိတ္ေမွာက္ႏိုင္တယ္" ဆိုတဲ့ ျခိမ္းေျခာက္မႈကိုလည္း အစိုးရဘက္က အေလးအနက္ထားပံုမရပါ။

ဒီေျခာက္ပြင့္ဆိုင္ေဆြးေႏြးပြဲ ေအာင္ျမင္ျပီး ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုကို ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမတိုင္ခင္ ျပင္ဆင္ႏိုင္ဖို႕က လႊတ္ေတာ္ဘက္က ပုဒ္မ (၄၃၆) ကို မထိပဲ တပ္မေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား လက္ခံႏိုင္ေလာက္တဲ့ ပုဒ္မမ်ားကိုသာ ျပင္ဆင္ေရး ဦးစားေပးေဆြးေႏြးမွသာ ျဖစ္ႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။

Thursday, May 21, 2015

မညီမမွ်…မိုး



မညီမမွ်…မိုး
ေအာင္ဒင္

ဟိုး ေကာင္းကင္ထက္က
တိမ္တိုက္ မဲမဲၾကီးေတြဟာ
မိုးပ်ံပင္လယ္ၾကီးေတြကို
မႏိုင္မနင္း ထမ္းရြက္ထားၾက…။

ရုတ္တရက္
လွ်ပ္စီးလက္၊ မိုးေတြျခိမ္း
ေကာင္းကင္ကို အေမွာင္ထုကသိမ္းဝွက္
တိမ္ေတြ တစ္စစီ အက္ကြဲျပီး
ပင္လယ္ၾကီး ေျမထဲခုန္ခ်
တစ္ျမိဳ႕လုံးလည္း သိမ့္သိမ့္တုန္ရ
တစ္ကိုယ္လုံးလည္း ရႊဲရႊဲစိုရ…။

ဘယ္သူက ဖန္တီးလိုက္သလဲ
ေျမၾကီးနဲ႕ ေကာင္းကင္ကို
အျဖဴေရာင္မိုးစက္မ်ားျဖင့္ ခ်ိတ္ဆက္
ေအးစက္စက္ ေလ ျဖန္းအပက္မွာ
ပန္းေတြလည္း အဆုတ္လိုက္၊ အပြင့္လိုက္ေႂကြက်
သစ္ပင္ေတြလည္း ယိမ္းထိုးလႈပ္ခါ အိေၿႏၵမရ
အိမ္ေခါင္မိုးေတြလည္း မလံုျခံုၾက
ကမ႓ာတစ္ျခမ္းက ဘဝေတြ ဗ်ာမ်ားေနရပံုမ်ား…။

ကမ႓ာရဲ့ အျခားတစ္ဘက္မွာေတာ့့
တိမ္တစ္မွ်င္တစ္စ လုံးဝမရွိ
ရက္စက္စြာဝင္းပေနတဲ့ ေကာင္းကင္ၾကီးေအာက္မွာ
ရပ္တည္ရာ ေျမၾကီးနဲ႕အျပိဳင္ ေျခာက္ေသြ႕အက္ကြဲေနတဲ့ လူေတြ
ကန္ေတာ့ပြဲျပင္လို႕ နတ္ကိုပသ
ႏွစ္ဖြဲ႕ခြဲလို႕ ၾကိဳးလြန္ဆြဲၾက
မရြာႏိုင္တဲ့ မိုးကို တမ္းတေနရပံုမ်ား…။ ။ ။

(ေမလ ၂၁၊ ၂၀၁၅)

လူၾကိဳက္နည္းမည့္ မွတ္ခ်က္မ်ား (၂)

(7-Day daily ေန႕စဥ္သတင္းစာ၊ ေမလ ၂၀ ရက္၊ ၂၀၁၅)
http://7daydaily.com/story/37621

လူၾကိဳက္နည္းမည့္ မွတ္ခ်က္မ်ား (၂)

ေအာင္ဒင္

(၁/၃) ဖိအားေပးမႈႏွင့္ အျပဳသေဘာဆက္ဆံအားေပးမႈ မူဝါဒ

ပထမပိုင္းမွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ့ မူဝါဒအေျပာင္းအလဲက ဖိအားေပးမႈနဲ႕ အျပဳသေဘာဆက္ဆံအားေပးမႈ (Combination of Pressure and Engagement) ကို ပူးတြဲက်င့္သုံးတာပါ။ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီး ဟီလာရီကလင္တန္က အဲဒီမူဝါဒအသစ္ကို “လက္ေတြ႕က်ေသာ တိုက္႐ိုက္ဆက္ဆံေရးမူဝါဒ” (Pragmatic Engagement) လို႕ အမည္ေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒီမူဝါဒအရ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ခ်မွတ္ထားတဲ့ စီးပြါးေရးပိတ္ဆို႕အေရးယူမႈကို ဆက္လက္ဆုတ္ကိုင္ထားျပီး ျမန္မာအစိုးရကို အျပဳသေဘာေျပာင္းလဲဖို႕ တိုက္႐ိုက္ဆက္ဆံဖိအားေပးမယ္။ ျမန္မာအစိုးရက ေကာင္းမြန္တဲ့ လုပ္ရပ္တစ္ခုလုပ္တိုင္း ဖိအားေပးမႈေတြကို အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိ ေလွ်ာ့ခ်ေပးမယ္။ ေကာင္းတာလုပ္ရင္ ေကာင္းတာနဲ႕ တုန္႕ျပန္ျပီး မေကာင္းတာလုပ္ရင္ ပိုျပီးဖိအားေပးမယ္ (Action by Action) လို႕ အဓိပၸာယ္ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သမၼတအိုဘားမားက ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္ကို တစ္ႏွစ္တစ္ၾကိမ္၊ ဇူလိုင္လတိုင္းမွာ သက္တမ္းကုန္ဆုံးမည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ စီးပြါးေရးပိတ္ဆို႕မႈဥပေဒကို သက္တမ္းတိုးဖို႕ ေထာက္ခံပါတယ္။ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္က ဥပေဒကို သက္တမ္းတိုးဖို႕ မဲခြဲဆုံးျဖတ္ျပီးတဲ့ေနာက္ သမၼတအိုဘားမားက လႊတ္ေတာ္ရဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္အတိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ စီးပြါးေရးပိတ္ဆို႕မႈမ်ားကို တစ္ႏွစ္သက္တမ္းတိုးေၾကာင္း အမိန္႕ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ပါတယ္။ ဆက္တိုက္ဆိုသလိုပဲ ေနာက္ထပ္ အမိန္႕ေၾကညာခ်က္တစ္ခုကို ထပ္မံ ထုတ္ျပန္ပါတယ္။ 

ဒုတိယအမိန္႕မွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ အေျပာင္းအလဲမ်ားကို အားေပးတဲ့အေနနဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ စီးပြါးေရးပိတ္ဆို႕မႈအေရးယူမ်ားကို တစ္ႏွစ္ဆိုင္းငံ့ေၾကာင္း ပါဝင္ပါတယ္။ အဓိပၸာယ္က ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္က ျမန္မာႏိုင္ငံကို စီးပြါးေရးပိတ္ဆို႕အေရးယူျခင္းကို သက္တမ္းတစ္ႏွစ္တိုးဖို႕ ဥပေဒျပ႒ာန္းထားတယ္။ သမၼတက သူ႕ရဲ့လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားကို သုံးျပီး အဲဒီအေရးယူမႈေတြကို တစ္ႏွစ္တာ ဆိုင္းငံ့ထားဖို႕ ဆုံးျဖတ္တယ္။ ဒါေပမည့္ ဥပေဒက တရားဝင္တည္ရွိေနဆဲမို႕ ျမန္မာအစိုးရက မေကာင္းတာေတြလုပ္ရင္ သမၼတက သူ႕ရဲ့ ဆိုင္းငံ့ခ်က္ကို ခ်က္ခ်င္းရုပ္သိမ္းျပီး ဥပေဒအတိုင္း စီးပြါးေရးပိတ္ဆို႕မႈကို ဆက္လက္အေကာင္အထည္ေဖာ္ရမွာပါ။   
ဒါေပမည္႔ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာ အေျခအေနတစ္မ်ိဳး ေျပာင္းလဲခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ စီးပြါးေရးပိတ္ဆို႕မႈေတြကို ေနာက္တစ္ႏွစ္သက္တမ္းတိုးဖို႕အတြက္ ဥပေဒၾကမ္းတစ္ရပ္ကို ၂၀၁၃ ခုႏွစ္၊ ဇူလိုင္လအတြင္း အထက္လႊတ္ေတာ္နဲ႕ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ခုစလုံးမွာ ေဆြးေႏြးေနၾကခ်ိန္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က အထက္လႊတ္ေတာ္နဲ႕ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို တိုက္႐ိုက္ဆက္သြယ္ျပီး ဥပေဒၾကမ္းကို အတည္မျပဳဖို႕၊ စီးပြါးေရးပိတ္ဆို႕မႈေတြကို သက္တမ္းမတိုးဖို႕ ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။ သူမအေပၚ ေလးစားမႈအျပည္႔အဝရွိတဲ့ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားကလည္း သူမရဲ့ ဆႏၵအတိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ စီးပြါးေရးပိတ္ဆို႕အေရးယူမႈဆိုင္ရာ ဥပေဒကို သက္တမ္းမတိုးေတာ့ဖို႕ ဆုံးျဖတ္လိုက္ၾကပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႕ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္၊ ဇူလိုင္လ ၂၈ ရက္မွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚခ်မွတ္ထားတဲ့ စီးပြါးေရးပိတ္ဆို႕အေရးယူမႈဥပေဒ သက္တမ္းကုန္ခဲ့ရပါတယ္။

ဆုတ္ကိုင္ထားစရာ ဥပေဒမရွိေတာ့တာမို႕ သမၼတအိုဘားမားက သူကိုယ္တိုင္နဲ႕ သမၼတ ဘြတ္ရွ္ တို႕ ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ စီးပြါးေရးပိတ္ဆို႕အေရးယူမႈဆိုင္ရာ အမိန္႕ေတြ (Executive Orders) ကို ျပန္လည္ရုပ္သိမ္းရပါတယ္။ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္၊ ဩဂုတ္လ ၁၆ ရက္ေန႕စြဲနဲ႕ ထုတ္ျပန္တဲ့ သမၼတရဲ့ အမိန္႕အမွတ္ ၁၃၆၅၁ မွာ "ျမန္မာႏိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရးနဲ႕ ဒီမိုကေရစီဥပေဒ" နဲ႕ "ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ေက်ာက္စိမ္း၊ ေက်ာက္မ်က္ရတနာမ်ားကို ပိတ္ဆို႕ျခင္းဥပေဒ" မ်ားတြင္ပါဝင္သည့္ "ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ကုန္ပစၥည္းမ်ား အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုသို႕ တင္သြင္းျခင္းကို ပိတ္ပင္တားဆီးမႈ" နဲ႕ အျခားအေရးယူမႈမ်ားကို ရုပ္သိမ္းေၾကာင္း ေၾကညာပါတယ္။ ဒါေပမည့္ ျမန္မာ့အေရးလႈပ္ရွားသူမ်ားရဲ့ အၾကံျပဳခ်က္အရ သမၼတက သူ႕ရဲ့ လုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာကို အသုံးခ်ျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံက ေက်ာက္စိမ္း၊ ပတၱျမားနဲ႕ ေက်ာက္မ်က္ရတနာေတြကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကို တင္သြင္းခြင့္မျပဳပဲ ဆက္လက္ပိတ္ဆို႕ထားပါတယ္။

(၁/၄) ေလ်ာ့နည္းသြားတဲ့ ဖိအား၊ ျပန္မရႏိုင္ေတာ့တဲ့ ဖိအား

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းမွာ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္၊ ေရြးေကာက္ပြဲအႏိုင္ရပါတီကို အာဏာမလႊဲတာအပါအဝင္ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားအတြက္ ျပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္မ်ားအတြင္းက အေမရိကန္၊ ဥေရာပသမဂၢ၊ ကေနဒါ၊ ဩစေၾတးလ်၊ ဆြစ္ဇာလန္ စတဲ့ ကမၻာ႔ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံမ်ားက ျမန္မာစစ္အစိုးရအေပၚ စီးပြါးေရး၊ ႏိုင္ငံေရး၊ သံတမန္ေရး ပိတ္ဆို႕မႈေတြနဲ႕ အေရးယူခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ ႏိုင္ငံတကာအေရးယူမႈေတြထဲမွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ့ အေရးယူမႈမ်ားက အျပင္းထန္ဆုံး၊ အက်ယ္ျပန္႕ဆုံးနဲ႕ အထိေရာက္ဆုံးျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ အခုအခ်ိန္မွာလည္း အျခားႏိုင္ငံမ်ားက အေရးယူမႈမ်ားအားလုံးကို ရုပ္သိမ္းျပီးျဖစ္ေပမည့္ အေမရိကန္အစိုးရကေတာ့ ျမန္မာအစိုးရအေပၚ အေရးယူမႈအနည္းငယ္ က်န္ရွိေနဆဲပါ။ ဒါေပမည့္ က်န္ေနေသးတဲ့ အေရးယူမႈအနည္းငယ္ဟာ ျမန္မာအစိုးရကို ဖိအားေပးအၾကပ္ကိုင္ဖို႕ လံုေလာက္တဲ့ အတိုင္းအတာမရွိပါ။ အရင္ကဆို  ျမန္မာအစိုးရရဲ့ ေကာင္းမြန္ေသာေဆာင္ရြက္မႈမ်ားရွိတိုင္း ဖိအားေပးမႈေတြကို အဆင့္လိုက္ရုပ္သိမ္းေပးလို႕ ျမန္မာအစိုးရက အေျပာင္းအလဲမ်ားကို ေႏွးေကြးမယ္၊ ေနာက္ေၾကာင္းျပန္လွည့္မယ္ဆိုရင္ ျခိမ္းေျခာက္တဲ့အေနနဲ႕ ဖိအားေပးမႈေတြကို ျပန္လည္တင္းၾကပ္ႏိုင္တဲ့ အေျခအေနရွိခဲ့ပါတယ္။ အခု ဥပေဒပါ မရွိေတာ့ပါ။ ျမန္မာျပည္တြင္းက အေျပာင္းအလဲေတြဟာ ေမွ်ာ္လင့္သလို ျဖစ္မလာလို႕ အေမရိကန္အစိုးရက လက္ရွိ ထိေတြ႕ဆက္ဆံမႈေတြကို ရပ္တန္႕ျပီး ဖိအားေပးမႈေတြနဲ႕ ျပန္လည္အေရးယူဖို႕ဆိုတာလည္း လက္ေတြ႕မွာ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။

ဒီေနရာမွာ ျမန္မာစစ္အစိုးရအေပၚ စီးပြါးေရးပိတ္ဆို႕မႈေတြနဲ႕ အေရးယူႏိုင္ေအာင္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ ၾကိဳးပမ္းခဲ့ၾကရပံုေတြကို ရွင္းျပခ်င္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက စီးပြါးေရးပိတ္ဆို႕မႈနဲ႕ ပထမဆုံး အေရးယူတာက ၁၉၉၇ ခုႏွစ္မွာ သမၼတကလင္တန္ ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ "ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အေမရိကန္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈအသစ္မ်ားကို တားျမစ္ျခင္း" (Investment Ban) ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို အေရးယူႏိုင္ဖို႕ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္က "ျမန္မာႏိုင္ငံစစ္အစိုးရကို စီးပြါးေရးပိတ္ဆို႕အေရးယူေရး" ျပ႒ာန္းခ်က္တစ္ခုကို ဘတ္ဂ်က္ဥပေဒထဲမွာ ထည့္သြင္းျပ႒ာန္းျပီး သမၼတကို ညႊန္ၾကားခဲ့ရတာပါ။ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္က ဥပေဒျပ႒ာန္းလို႕ သမၼတက အေရးယူမႈကို အေကာင္အထည္ေဖာ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အမိန္႕ထုတ္ျပန္ခ်ိန္ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္က စလို႕ ေနာက္ထပ္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားကိုသာ တားျမစ္တာျဖစ္လို႕ အဲဒီအမိန္႕မတိုင္ခင္ကတည္းက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဝင္ေရာက္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံေနျပီးျဖစ္တဲ့ ယူႏိုကယ္ (UNOCAL) ၊ ရွယ္ဗရြန္ (CHEVRON) စတဲ့ ေရနံကုမၸဏီၾကီးမ်ားကိုေတာ့ မပိတ္ပင္ႏိုင္ခဲ့ပါ။

သမၼတကလင္တန္ရဲ့ အေရးယူမႈဟာ ျမန္မာစစ္အစိုးရအေပၚ ထိထိေရာက္ေရာက္ ဖိအားေပးႏိုင္ျခင္းမရွိဘူးလို႕ ျမန္မာ့အေရးလႈပ္ရွားသူမ်ားက ယူဆျပီး ဒီထက္ျပင္းထန္တဲ့ စီးပြါးေရးပိတ္ဆို႕မႈေတြနဲ႕ အေရးယူဖို႕ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္ကို ခ်ဥ္းကပ္စည္းရုံးခဲ့ၾကပါတယ္။ က်ေနာ္ လည္း အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကို ၂၀၀၁ ခုႏွစ္မွာ ေရာက္ရွိျပီး ျမန္မာ့အေရးလႈပ္ရွားသူမ်ားနဲ႕ လက္တြဲလို႕ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္ကို ခ်ဥ္းကပ္စည္းရုံးခဲ့ပါတယ္။ အၾကိမ္ၾကိမ္ၾကိဳးစားၾကေပမည့္ မေအာင္ျမင္ခဲ့ပဲ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္၊ ေမလ ၃၀ ရက္ေန႕၊ ဒီပဲယင္းအၾကမ္းဖက္မႈၾကီး ေပၚေပါက္ျပီးတဲ့ေနာက္ ဇူလိုင္လက်မွပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံက ကုန္ပစၥည္းမ်ားကို အေမရိကန္သို႕ တင္သြင္းခြင့္မရွိေအာင္ ကန္႕သတ္ပိတ္ပင္ခ်က္ (Import Restriction ) နဲ႕ အျခား ျပင္းထန္ေသာအေရးယူမႈမ်ားပါဝင္တဲ့ "ျမန္မာႏိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရးႏွင့္ ဒီမိုကေရစီဥပေဒ" (The Burmese freedom and Democracy Act 2003) ကို ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳျပ႒ာန္းႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလ ေရႊဝါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးအျပီး ၂၀၀၈ခုႏွစ္၊ ဇူလိုင္လမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႕ ေငြေၾကးဆက္ဆံမႈကို တားျမစ္တဲ့ အေရးယူမႈ (Ban on Financial Transaction) အျပင္ အျခားျပင္းထန္ေသာ အေရးယူမႈေတြ ပါဝင္တဲ့ "ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ေက်ာက္စိမ္းႏွင့္ ေက်ာက္မ်က္ရတနာမ်ားကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုသို႕ တင္သြင္းခြင့္ပိတ္ပင္သည့္ ဥပေဒ" (The Block Burmese Jade Act 2008) ကို အတည္ျပဳ ျပ႒ာန္းႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ အထက္ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ ၂၀၀၃ နဲ႕ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မ်ားမွာ ခ်မွတ္ႏိုင္တဲ့ အေရးယူမႈမ်ားအတြက္ အနည္းဆုံး အခ်ိန္ ၅ ႏွစ္နဲ႕ ဒီပဲယင္းလုပ္ၾကံမႈလို၊ ေရႊဝါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးလို ေသြးေခ်ာင္းစီးမႈၾကီးေတြ လိုအပ္ခဲ့ရပါတယ္။
အခုအခ်ိန္မွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ျမန္မာအစိုးရရဲ့ အေျပာင္းအလဲမ်ား ေႏွးေကြးတယ္၊ ေနာက္ေၾကာင္းျပန္လွည့္ေနတယ္လို႕ သံသယရွိျပီး ဖိအားေပးအေရးယူမႈေတြ ျပန္လုပ္ခ်င္ရင္ေတာင္မွ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္ကေန စီးပြါးေရးပိတ္ဆို႕မႈဥပေဒျပ႒ာန္းေပးဖို႕ဆိုတာ အလြယ္တကူမျဖစ္ႏိုင္ပါ။ ေငြစကၠဴမ်ား တရားမဝင္ဖ်က္သိမ္းတာလို၊ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းတာလို၊ ဒီပဲယင္း အၾကမ္းဖက္မႈနဲ႕ ေရႊဝါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးလို ေသြးေခ်ာင္းစီး လူသတ္မႈၾကီးေတြကို ျမန္မာအစိုးရက ထပ္မံက်ဴးလြန္ျခင္းမရွိသ၍ ျပင္းထန္တဲ့ႏိုင္ငံတကာ ဖိအားေပးမႈၾကီးမ်ား ျပန္ျဖစ္လာမွာ မဟုတ္ပါ။ ရိုဟင္ဂ်ာျပႆနာကို အေၾကာင္းျပဳျပီး အေရးယူရင္လည္း ျမန္မာျပည္သူအမ်ားစုက လက္ခံလိမ့္မယ္ မထင္ပါ။

ဒီလိုအေျခအေနမ်ိဳးမွာ အေမရိကန္အစိုးရအေနနဲ႕ က်န္ေနေသးတဲ့ အေရးယူမႈအနည္းငယ္ကို အားကိုးျပီး တင္းမာတဲ့ လမ္းေၾကာင္း ေျပာင္းဖို႕ ဆိုတာ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။ လက္ရွိက်င့္သုံးေနတဲ့ ျမန္မာအစိုးရနဲ႕ အျပဳသေဘာထိေတြ႕ဆက္ဆံအားေပးေရးမူဝါဒကိုသာ ဆက္လက္က်င့္သုံးဖို႕ပဲ ရွိပါတယ္။ အဲဒီလို မူဝါဒကို ဆက္လက္က်င့္သုံးဖို႕ တြန္းအားေပးတဲ့ အျခားအေျခအေန ႏွစ္ရပ္လည္း ရွိေနပါေသးတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမႈအေျခအေနနဲ႕ အေျပာင္းအလဲကို ကိုယ္စားျပဳသူမ်ားအေျခအေန ျဖစ္ပါတယ္။

 (၂) ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးေျဖရွင္းျခင္း (Political Dialogue) ႏွင့္ ပါတ္သက္၍..။

"ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးေျဖရွင္းျခင္း" ဆိုတာကို ဒိုင္ယာေလာ့ (Dialogue) လို႕ အမ်ားက သိထားျပီး ျဖစ္လို႕ ဒိုင္ယာေလာ့လို႕ပဲ ဆက္လက္ သုံးစြဲပါ့မယ္။ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္က စတင္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီလႈပ္ရွားမႈၾကီးရဲ့ တိုက္ပြဲနည္းလမ္းက "အၾကမ္းမဖက္လႈပ္ရွားမႈ" ျဖစ္ျပီး တိုက္ပြဲမဟာဗ်ဴဟာက "အာဏာရွင္စစ္အစိုးရနဲ႕ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးျပီး ျပႆနာမ်ားကို ညွိႏိႈင္းေျဖရွင္းျခင္း" ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္၊ ဒီမိုကေရစီအေရးေတာ္ပံုၾကီးအတြင္းမွာလည္း အာဏာရ မဆလပါတီအစိုးရကို ညွိႏိႈင္းေဆြးေႏြးဖို႕ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။ နဝတစစ္အစိုးရတက္ေတာ့လည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအဝင္ ဒီမိုကေရစီေခါင္းေဆာင္မ်ားက နဝတအစိုးရနဲ႕ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးဖို႕ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲရလာဒ္ကို နဝတစစ္အစိုးရက ညင္းပယ္လိုက္ ျပီးတဲ့ေနာက္မွာလည္း အတိုက္အခံ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္က စစ္အစိုးရနဲ႕ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးေျဖရွင္းဖို႕ တစိုက္မတ္မတ္ ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။ ျပည္တြင္းမွ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုမ်ားနဲ႕ နယ္စပ္ေဒသအေျခစိုက္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အင္အားစုမ်ားကလည္း ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုတည္ေဆာက္ေရး၊ တန္းတူညီမွ်ေရးျပႆနာမ်ားကို ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြး ေျဖရွင္းဖို႕ စစ္အစိုးရကို ေတာင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။
စစ္အစိုးရအဆက္ဆက္ကေတာ့ အဲဒီ ေတာင္းဆိုခ်က္ကို အျမဲတမ္း ညင္းဆန္ခဲ့ပါတယ္။ ဗိုလ္သန္းေရႊ ေခါင္းေဆာင္တဲ့ နအဖစစ္အစိုးရလက္ထက္မွာ "အမ်ိဳးသားညီလာခံ" ဆိုတာကို "ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးအေျဖရွာတဲ့ ဒိုင္ယာေလာ့" အျဖစ္ လွည့္ဖ်ားဖန္တီးခဲ့ေပမည့္ ျပည္တြင္းဒီမိုကေရစီအင္အားစုမ်ားနဲ႕ ႏိုင္ငံတကာအစိုးရမ်ားက အသိအမွတ္မျပဳပါ။ ဒါေၾကာင့္မို႕ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ့ စစ္အစိုးရထံ ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြထဲမွာ "စစ္အစိုးရအေနနဲ႕ ေရြးေကာက္ပြဲအႏိုင္ရ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္၊ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုကိုယ္စားလွယ္မ်ားနဲ႕ သုံးပြင့္ဆိုင္ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြး ညွိႏိႈင္းေျဖရွင္းရန္" (Tripartite Dialogue) ဆိုတဲ့ ေတာင္းဆိုခ်က္ ပါဝင္ခဲ့ပါတယ္။ ကမၻာ႔ကုလသမဂၢနဲ႕ ဥေရာပသမဂၢတို႕ရဲ့ ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားမွာလည္း "ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြး ညွိႏိႈင္းအေျဖရွာေရး၊ ပါဝင္သင့္ပါဝင္ထိုက္သူအားလုံး တိုင္းျပည္၏ ႏိုင္ငံေရးလုပ္ငန္းစဥ္အားလုံးတြင္ ပါဝင္ခြင့္ရေရး" စတဲ့ ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြ ပါဝင္ပါတယ္။ အဲဒီ ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြကို စစ္အစိုးရက လက္ခံအေကာင္အထည္ေဖာ္ေအာင္ ဖိအားေပးတဲ့ အေနနဲ႕ စီးပြါးေရးပိတ္ဆို႕အေရးယူမႈေတြကို အေမရိကန္နဲ႕ ဒီမိုကေရစီအစိုးရမ်ားက ကိုင္စြဲထားခဲ့ၾကတာပါ။

အဲဒီလို ျပည္တြင္းဒီမိုကေရစီအင္အားစုမ်ားနဲ႕ တိုင္းရင္းသားမ်ားက ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကတဲ့ ဒိုင္ယာေလာ့ဆိုတာ ႏိုင္ငံတကာအစိုးရမ်ားရဲ့ အျမင္အရ အခုအခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းမွာ စတင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနပါျပီ။ ႏိုင္ငံတကာအစိုးရမ်ားရဲ့ ဖိအားေပးမႈ၊ အေရးယူမႈေတြကို ဖယ္ရွားျပီး ႏိုင္ငံတကာအစိုးရမ်ားရဲ့ အသိအမွတ္ျပဳမႈကို ခံယူခ်င္တဲ့ ျမန္မာအစိုးရက ျပည္တြင္းဒီမိုကေရစီအင္အားစုမ်ားနဲ႕ေရာ၊ နယ္စပ္အေျခစိုက္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ားနဲ႕ပါ ႏိုင္ငံေရးအရ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးမႈေတြ၊ ဒိုင္ယာေလာ့ေတြ ျပဳလုပ္ေနပါျပီ။ အဲဒီ ဒိုင္ယာေလာ့မ်ားကေန အားလုံး ေက်နပ္လက္ခံႏိုင္တဲ့ အေျဖ ထြက္၊ မထြက္ကေတာ့ ဒိုင္ယာေလာ့မွာ ပါဝင္ေဆြးေႏြးၾကသူမ်ားအေပၚမွာပဲ မူတည္ပါတယ္။ အေမရိကန္အစိုးရနဲ႕ ႏိုင္ငံတကာမိသားစုၾကီးက “ဒိုင္ယာေလာ့ကေန ဘယ္လို ရလာဒ္ထြက္ေစ” လို႕ အမိန္႕ေပးႏိုင္စြမ္းမရွိပါ။



Tuesday, May 19, 2015

လူၾကိဳက္နည္းမည့္ မွတ္ခ်က္မ်ား (၁)



(7-Day daily ေန႕စဥ္သတင္းစာ၊ ေမလ ၁၉ ရက္၊ ၂၀၁၅)
http://7daydaily.com/story/37503





လူၾကိဳက္နည္းမည့္ မွတ္ခ်က္မ်ား (၁)
 

 ေအာင္ဒင္

ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႕ ၁၆ ႏွစ္ၾကာ ေဝးကြာျပီးတဲ့ေနာက္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလမွာ ပထမအၾကိမ္၊ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ မတ္လမွာ ဒုတိယအၾကိမ္ အမိျမန္မာႏိုင္ငံကို အလည္အပတ္ျပန္လည္ေရာက္ရွိခဲ့ပါတယ္။ ႏွစ္ၾကိမ္စလုံးမွာ ဗီဇာခြင့္ျပဳသေလာက္ ၂၈ ရက္စီ ေနထိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ရန္ကုန္တိုင္း၊ ေတာင္ဥကၠလာပျမိဳ႕နယ္မွာ ေမြးဖြားၾကီးျပင္းခဲ့တဲ့ ရန္ကုန္သားျဖစ္တာမို႕ ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္း၊ သူငယ္ခ်င္းအေပါင္းအသင္းမ်ား အမ်ားစုေနထိုင္ရာ ရန္ကုန္မွာပဲ အခ်ိန္အမ်ားစုလည္ပါတ္ခဲ့ပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္အစည္းအေဝးက်င္းပပံုကို ေလ့လာဖို႕နဲ႕ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ၾကီးမ်ားျဖစ္ေနၾကတဲ့ သူငယ္ခ်င္းမ်ားကို ႏႈတ္ဆက္ဖို႕ ေနျပည္ေတာ္ကိုလည္း အလည္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ တစ္ခါမွ မေရာက္ခဲ့ဘူးတဲ့ ပုဂံေျမမွာလည္း ဘုရားစံု ဖူးခဲ့ပါတယ္။ ေနျပည္ေတာ္က တဆင့္ ပ်ဥ္းမနားကို ေရာက္ျပီး အကိုၾကီး ကိုသင္းခိုင္ေခါင္းေဆာင္တဲ့ အလယ္႐ိုးမကဗ်ာဆရာမ်ားနဲ႕လည္း ခင္မင္ေႏြးေထြးခဲ့ပါတယ္။ ဆရာဦးသန္းေဆြနဲ႕ ဥတၱရအလင္းစာေပအသိုင္းအဝိုင္းရဲ့ ကူညီေစာင့္ေရွာက္မႈနဲ႕ ကခ်င္ျပည္နယ္ ျမစ္ၾကီးနား၊ ျမစ္ဆံုေဒသနဲ႕ ဝိုင္းေမာ္ျမိဳ႕နယ္ေတြကိုလည္း ေလ့လာခြင့္ရခဲ့ပါတယ္။ သူငယ္ခ်င္း ကိုသန္းထြန္းလိုက္ပို႕ေပးလို႕ ေမွာ္ဘီျမိဳ႕နယ္က ေရွးေဟာင္းဘုရား (၃၀၁) ဆူကိုလည္း ဖူးေမွ်ာ္ခြင့္ရခဲ့ပါတယ္။ က်ေနာ္႔အတြက္ ျမန္မာျပည္ခရီးစဥ္ဟာ ေပ်ာ္ရႊင္ၾကည္ႏူး လြမ္းေမာစရာ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

က်ေနာ္က နံမည္ သုံးမ်ိဳးနဲ႕ ဘဝ သုံးခုမွာ က်င္လည္ေနရသူပါ။ ငယ္သူငယ္ခ်င္းမ်ား၊ ေက်ာင္းေနဘက္မ်ား၊ ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းမ်ားအတြက္ေတာ့ က်ေနာ္ဟာ သူတို႕သူငယ္ခ်င္း၊ သူတို႕ရဲ့ ေဆြမ်ိဳး "ခ်စ္ကိုကို" ပါ။ ကဗ်ာေရးဘက္ မိတ္ေဆြမ်ားအတြက္ေတာ့ က်ေနာ္ဟာ သူတို႔ရဲ့ ကဗ်ာေရးဘက္ "ဒတၳ" ပါ။ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္၊ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီလႈပ္ရွားမႈၾကီးမွာ လက္တြဲပါဝင္ခဲ့သူမ်ားအတြက္ေတာ့ က်ေနာ္ဟာ သူတို႕ရဲ့ ရဲေဘာ္ "ေအာင္ဒင္" ပါ။ အဲဒီလို ဘဝသုံးခုက ခ်စ္သူခင္သူမ်ားကို ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေနခြင့္ရတဲ့ အခ်ိန္ကာလတိုေလးအတြင္းမွာ တတ္ႏိုင္သေလာက္ ေတြ႕ဆံုျပီး သူတို႕ရဲ့ စကားေတြ၊ ရင္ဖြင့္သံေတြကို က်ေနာ္ တဝၾကီး နားေထာင္ခဲ့ရပါတယ္။ သူတို႕ေမးတဲ့ ေမးခြန္းေတြကိုလည္း က်ေနာ္ နားလည္သေလာက္ ေျဖၾကားခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ လက္ရွိအေျခအေနအေပၚ က်ေနာ္႔ရဲ့ ထင္ျမင္သုံးသပ္ခ်က္ေတြကိုလည္း ႐ိုး႐ိုးသားသား ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။
မိတ္ေဆြအခ်ိဳ႕က က်ေနာ္႔ အယူအဆေတြကို သိပ္မၾကိဳက္ၾကပါဘူး။ က်ေနာ္ ေျပာင္းလဲသြားျပီလို႕ ေဝဘန္ၾကပါတယ္။ မွန္ပါတယ္။ က်ေနာ္ ေျပာင္းလဲေနပါတယ္။ လက္ေတြ႕ ျဖတ္သန္းေနရတဲ့ ႏိုင္ငံေရးအေျခအေနမ်ားကို အေျခခံျပီး ျပည္သူလူထုနဲ႕ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ့ အက်ိဳးစီးပြါးကို အေကာင္းဆုံးပံ့ပိုးေပးႏိုင္ဖို႕ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္နဲ႕ က်ေနာ္ ေျပာင္းလဲပါတယ္။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ ဧျပီလအတြင္း ရန္ကုန္မွာရွိစဥ္ က်ေနာ္႔ရဲ့ ႏိုင္ငံေရးအျမင္ သုံးသပ္ခ်က္ေတြကို ဧရာဝတီမဂၢဇင္းရဲ့ အဂၤလိပ္ပိုင္းအယ္ဒီတာ ကိုေက်ာ္စြာမိုးက ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းရာမွာ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ ဧရာဝတီမွာ အဂၤလိပ္လိုေရာ၊ ျမန္မာဘာသာနဲ႕ေရာ ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ ၊ "စနစ္ၾကီးတစ္ခုလုံးျဖိဳလိုက္ျပီး အသစ္ေဆာက္ဖို႕ဆိုတာ မျဖစ္ႏိုင္ဘူး" လို႕ ေခါင္းစဥ္တပ္ထားတဲ့ အဲဒီ အင္တာဗ်ဴးကို ဖတ္ျပီး သေဘာမေတြ႕ၾကသူေတြ အမ်ားၾကီးပါ။ ဧရာဝတီမဂၢဇင္းရဲ့ ေဖ့စ္ဘုက္ (Face Book) စာမ်က္ႏွာမွာလည္း က်ေနာ္႔ကို ေဝဘန္ကန္႕ကြက္ၾကတာေတြ ေတြ႕ရပါတယ္။ သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္ဆိုရင္ အဲဒီ အင္တာဗ်ဴးပါတဲ့ေန႕က သူ႕ရဲ့ ေဖ့စ္ဘုက္မွာ က်ေနာ္႔အင္တာဗ်ဴးကို ကူးယူေဖာ္ျပခဲ့ေပမည့္ ေဝဘန္သံေတြ ဆူညံလာျပီးတဲ့ေနာက္ အဲဒီအင္တာဗ်ဴးကို သူ႕ေဖ့စ္ဘုက္စာမ်က္ႏွာကေန ျပန္လည္ျဖဳတ္ခ်လိုက္တာ သတိျပဳမိပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးအရ သေဘာထားမတိုက္ဆိုင္တာ ျပႆနာမဟုတ္ပါ။ ဒါေပမည့္ လူအခ်ိဳ႕က ႏိုင္ငံေရးအရ သေဘာမတူတာ၊ အက်ိဳးအေၾကာင္းျပ ေဝဘန္တာမဟုတ္ပဲ မဟုတ္မဟတ္ လုပ္ဇာတ္ေတြနဲ႕ က်ေနာ္႔ရဲ့ ကိုယ္က်င့္သိကၡာကိုပါ ေစာ္ကားတိုက္ခိုက္ၾကတာ ေတြ႕ရေတာ့ အံ့ဩမိပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲ ျဖစ္ျဖစ္ က်ေနာ္တို႕အားလုံးမွာ လြတ္လပ္စြာ ယံုၾကည္ယူဆခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ေတြ ရွိၾကပါတယ္။ အဲဒီလြတ္လပ္ခြင့္ေတြကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ မွန္မွန္ကန္ကန္ အသုံးခ်ႏိုင္ၾကဖို႕ ခ်စ္သူ၊ မုန္းသူ အားလုံးကို ေမတၱာပို႕သပါတယ္။
က်ေနာ္႔မိတ္ေဆြမ်ား သိပ္မၾကိဳက္ၾကတဲ့ က်ေနာ္႔ရဲ့ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးရာ မွတ္ခ်က္ေတြကို ျပည္သူအမ်ားထံ ရင္ဖြင့္တင္ျပခ်င္ပါတယ္။

(၁) အေမရိကန္အစိုးရ၏ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ မူဝါဒႏွင့္ ပါတ္သက္၍..။

က်ေနာ္႔မိတ္ေဆြအမ်ားစုက အေမရိကန္အစိုးရရဲ့ လက္ရွိက်င့္သုံးေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ မူဝါဒအေပၚ မခ်င့္မရဲ ေဝဘန္ၾကပါတယ္။ သူတို႕အျမင္မွာ အေမရိကန္အစိုးရဟာ ျမန္မာအစိုးရအေပၚ အေကာင္းျမင္လြန္းေနတယ္။ အျပဳသေဘာပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြက သိပ္မ်ားလြန္းေနျပီး ဖိအားေပးမႈ၊ အေရးယူမႈေတြ မလုပ္ေတာ့တဲ့အတြက္ အတိုက္အခံဒီမိုကေရစီအင္အားစုကို အားနည္းေစတယ္လို႕ အျပစ္တင္ၾကပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရအေပၚ အေမရိကန္အစိုးရက ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရး၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သမၼတအျဖစ္ အေရြးခံႏိုင္ခြင့္ရွိေရးအတြက္ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ဖိအားေပးဖို႕ ေမွ်ာ္လင့္ၾကပါတယ္။ က်ေနာ္က သူတို႕ကို ျပန္ေျပာခဲ့ပါတယ္။ မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ပါ …လို႕။

(၁/၁) က်န္ေနေသးေသာ အေရးယူမႈမ်ား

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ျမန္မာစစ္အစိုးရကို စီးပြါးေရးပိတ္ဆို႕မႈေတြနဲ႕ အေရးယူခဲ့တာ သမၼတ ကလင္တန္လက္ထက္၊ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္ကစလို႕ သမၼတ အိုဘားမား လက္ထက္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္အထိ ၁၅ ႏွစ္ ၾကာျမင့္ခဲ့ပါတယ္။ (၁၉၈၈ နဲ႕ ၁၉၉၇ ၾကား အေသးစားအေရးယူမႈေတြ ရွိခဲ့ေပမည့္  ဒီေဆာင္းပါးမွာ ထည့္မေရးေတာ့ပါ။) ၂၀၁၁ ခုႏွစ္က စလို႕ အေမရိကန္စီးပြါးေရးပိတ္ဆို႕မႈေတြကို အဆင့္လိုက္ ေျဖေလွ်ာ့ေပးခဲ့တာ အခု ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာ အေရးယူမႈ (၄) မ်ိဳးပဲ က်န္ပါေတာ့တယ္။ က်န္ေနေသးတဲ့ အေရးယူမႈေတြက (၁) ျမန္မာႏိုင္ငံကို ကုန္သြယ္မႈအထူးအခြင့္အေရးေပးႏိုင္ငံမ်ားစာရင္းက ပယ္ဖ်က္ထားတာ၊ (၂) ျမန္မာ႔တပ္မေတာ္ကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွ လက္နက္ေရာင္းခ်မႈနဲ႕ စစ္ေရးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ ပိတ္ပင္တာ၊ (၃) ျမန္မာႏိုင္ငံက ေက်ာက္စိမ္းနဲ႕ အဖိုးတန္ေက်ာက္မ်က္ရတနာေတြကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုသို႕ တိုက္႐ိုက္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ သြယ္ဝိုက္၍ေသာ္လည္းေကာင္း တင္သြင္းခြင့္မျပဳတာနဲ႕ (၄) ျမန္မာ႔တပ္မေတာ္နဲ႕ ၎ပိုင္စီးပြါးေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ ခရိုနီစီးပြါးေရးလုပ္ငန္းရွင္အခ်ိဳ႕ကို နံမည္ပ်က္စာရင္း (Specially Designated Nationals/SDN List) သြင္းျပီး စီးပြါးေရးပိတ္ဆို႕အေရးယူတာေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ 

တကယ္ေတာ့ ႏိုင္ငံတစ္ခုက၊ ကမ႓ာ႔အဖြဲအစည္းတစ္ခုက အျခားႏိုင္ငံတစ္ခုကို စီးပြါးေရးပိတ္ဆို႕မႈနဲ႕ အေရးယူတယ္ဆိုတာ အဲဒီႏိုင္ငံရဲ့ ႏိုင္ငံေရး၊ ဒီမိုကေရစီေရး၊ လူ႕အခြင့္အေရးအေျခအေနေတြအေပၚမွာ ေက်နပ္မႈမရွိလို႕ ျပစ္ဒဏ္ခတ္အေရးယူတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႕ စီးပြါးေရးပိတ္ဆို႕မႈနဲ႕ အေရးယူျပီဆိုတိုင္း အေရးယူခံရတဲ့ ႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံေရး၊ လူ႕အခြင့္အေရးအေျခအေနေတြ တိုးတက္မႈရွိလာရင္ ပိတ္ဆို႕မႈကို ရုပ္သိမ္းးေပးမယ္ဆိုတဲ့ ျပ႒ာန္းခ်က္ေတြ ပူးတြဲပါရွိပါတယ္။ အေမရိကန္အစိုးရက ျမန္မာစစ္အစိုးရကို စီးပြါးေရးပိတ္ဆို႕မႈနဲ႕ အေရးယူရာမွာလည္း စီးပြါးေရးပိတ္ဆို႕မႈကို ျပန္လည္ရုပ္သိမ္းႏိုင္ဖို႕ ျမန္မာစစ္အစိုးရက ေဆာင္ရြက္ရမည့္ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ အေသးစိတ္ေဖာ္ျပပါရွိပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား လြတ္ေျမာက္ေရး၊ စစ္အစိုးရနဲ႕ အတိုက္အခံဒီမိုကေရစီအင္အားစုမ်ား၊ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုမ်ားနဲ႕ သုံးပြင့္ဆိုင္ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြး အေျဖရွာေရး၊ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားႏွင့္ လူသားမ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားအား ရပ္တန္႕ေရး စတဲ့ စည္းကမ္းခ်က္ေတြ ပါဝင္ပါတယ္။

အေမရိကန္အစိုးရက ျမန္မာစစ္အစိုးရအေပၚ စီးပြါးေရးပိတ္ဆို႕မႈနဲ႕ အေရးယူတာနဲ႕ တျပိဳင္တည္းမွာပဲ ျမန္မာစစ္အစိုးရကို တိုက္႐ိုက္ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးျပီး ဘာေၾကာင့္ ဒီလိုအေရးယူရတယ္။ ဘယ္လို စည္းကမ္းခ်က္ေတြနဲ႕ ျပည့္စံုမွသာ စီးပြါးေရးပိတ္ဆို႕မႈကို ရုပ္သိမ္းေပးႏိုင္မယ္ဆိုတာကို ရွင္းျပဖို႕ တာဝန္ရွိပါတယ္။ ဒါေပမည့္ အာဏာရွင္ေတြအေပၚမွာ သေဘာထားတင္းမာျပတ္သားတဲ့ သမၼတ ဘြတ္ရွ္ (President George Bush) လက္ထက္မွာ အေမရိကန္အစိုးရအေနနဲ႕ ျမန္မာစစ္အစိုးရနဲ႕ တိုက္႐ိုက္ေဆြးေႏြးဖို႕ကို စိတ္မဝင္စားခဲ့ပါဘူး။ ျမန္မာစစ္အစိုးရဘက္ကလည္း အေမရိကန္အစိုးရနဲ႕ ဆက္ဆံေရးေကာင္းမြန္ဖို႕ ဝါရွင္တန္က ေလာ္ဘီအဖြဲ႕အခ်ိဳ႕ကို ငွါးရမ္းခဲ့ေပမည့္ အေမရိကန္အစိုးရ ေတာင္းဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံေရး၊ လူ႕အခြင့္အေရးအေျပာင္းအလဲေတြကို မလုပ္ေပးတာေၾကာင့္ ဆက္ဆံေရးပိုျပီး ဆိုးဝါးခဲ့ပါတယ္။

သမၼတ အိုဘားမား (President Obama) ကေတာ့ အာဏာရွင္အစိုးရမ်ားနဲ႕ တိုက္႐ိုက္စကားေျပာဖို႕ ဆႏၵရွိသူပါ။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ သမၼတ အိုဘားမား တက္လာျပီးေနာက္ပိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း စစ္အစိုးရရဲ့ အဆင့္ (၇) ဆင့္ လမ္းျပေျမပံု ေအာင္ျမင္ျပီးေျမာက္ခဲ့ပါတယ္။ နာဂစ္မုန္တိုင္းၾကီးက ျမန္မာႏိုင္ငံ၊ ျမစ္ဝကြၽန္းေပၚေဒသက လူ႕အသက္ေပါင္း တစ္သိန္း ေလးေသာင္းေက်ာ္နဲ႕ အိုးအိမ္ပစၥည္းမ်ား၊ မိသားစုဘဝမ်ားကို ေခ်မြဖ်က္ဆီးပစ္လိုက္ခ်ိန္မွာ စစ္အစိုးရက ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို အတည္ျပဳလိုက္ပါတယ္။ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္၊ ႏိုဝင္ဘာလမွာ ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပျပီး စစ္အစိုးရအသြင္ကေန စစ္တပ္က ၾကိဳးကိုင္ထားတဲ့ အရပ္သားအစိုးရအသြင္ကို ကူးေျပာင္းခဲ့ပါတယ္။ အဆင့္ (၇) ဆင့္လမ္းျပေျမပံုကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ျပီးတဲ့ေနာက္ ျမန္မာအာဏာရွင္မ်ားရဲ့ ေနာက္ေျခလွမ္းသစ္က ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပအတိုက္အခံမ်ားကို ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုကို လက္ခံလာေအာင္ စည္းရုံးျခင္းနဲ႕ ႏိုင္ငံတကာအစိုးရမ်ားရဲ့ အသိအမွတ္ျပဳမႈကို စည္းရုံးျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႕ အာဏာရွင္မ်ားနဲ႕ တိုက္႐ိုက္ေဆြးေႏြးခ်င္တဲ့ အေမရိကန္အစိုးရနဲ႕ ႏိုင္ငံတကာရဲ့ အသိအမွတ္ျပဳျခင္းကို ခံယူခ်င္တဲ့ ျမန္မာအစိုးရတို႕အၾကား တိုက္႐ိုက္ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးဖို႔ အေျခအေနေတြ ျဖစ္လာပါတယ္။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အတြင္း ဝါရွင္တန္ဒီစီနဲ႕ နယူးေယာက္ျမိဳ႕မွာ ႏွစ္ဖက္အစိုးရထိပ္တန္းအရာရွိမ်ား အၾကိမ္မ်ားစြာ ေဆြးေႏြးညွိႏိႈင္းခဲ့ျပီးတဲ့ေနာက္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ (၁) ရက္ေန႕မွာ သမၼတအိုဘားမားက သူ႕ရဲ့ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ၾကီး ဟီလာရီကလင္တန္ ကို ျမန္မာႏိုင္ငံကို တရားဝင္လည္ပတ္ေစျခင္းျဖင့္ ႏွစ္ႏိုင္ငံဆက္ဆံေရးကို ျပန္လည္စတင္လိုက္ပါတယ္။

(၁/၂) ႏွစ္ႏိုင္ငံ ဆက္ဆံေရးအေျပာင္းအလဲ ၊ အေမရိကန္မူဝါဒအေျပာင္းအလဲ

ႏွစ္ႏိုင္ငံ ဆက္ဆံေရး ျပန္စတဲ့အခ်ိန္မွာ ျမန္မာအစိုးရဘက္ကလည္း ႏိုင္ငံအတြင္း ဖိႏွိပ္မႈေတြကို စတင္ေျဖေလ်ာ့ေပးခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ရာေပါင္းမ်ားစြာကို အက်ဥ္းေထာင္မ်ားမွ ျပန္လႊတ္ေပးတာ၊ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားကို အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးနဲ႕ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ကမ္းလွမ္းတာ၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႕ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္တို႕ ပထမဆုံးအၾကိမ္ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးျပီး အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ တရားဝင္ ပါတီ ျပန္လည္မွတ္ပံုတင္ႏိုင္ေရးနဲ႕ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲဝင္ႏိုင္ေရးအတြက္ “ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ားမွတ္ပံုတင္ျခင္းဥပေဒ” ပါ အခ်က္အခ်ိဳ႕ကို ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္က ျပင္ဆင္ေပးတာ၊ အင္တာနက္သုံးစြဲမႈနဲ႕ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေဝေရးဆိုင္ရာ ဆင္ဆာတည္းျဖတ္မႈေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးတာ၊ တရုတ္အစိုးရကို ဆန္႕က်င္အာခံျပီး ဧရာဝတီျမစ္ဆံုဆည္တည္ေဆာက္ေရးစီမံကိန္းကို သမၼတဦးသိန္းစိန္ရဲ့ သက္တမ္းအတြင္း ရပ္ဆိုင္းထားတာ စတဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြက အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကို ပိုျပီးေပ်ာ့ေျပာင္းေစခဲ့ပါတယ္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ့ "သမၼတၾကီးကို ယံုပါတယ္" ဆိုတဲ့ မွတ္ခ်က္နဲ႕ ၾကံ့ခိုင္ေရးပါတီက ၾကီးစိုးထားတဲ့ ဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္မွာ အမ်ားျပည္သူအက်ိဳးရွိမည့္ ဥပေဒေတြကို တက္တက္ႂကြႂကြျပ႒ာန္းတာ၊ သမၼတတင္သြင္းတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အရ၊ အသုံးေငြစာရင္းကို လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားက က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕စီစစ္ျပီး မလိုအပ္တဲ့ ဘတ္ဂ်က္ကို ခြင့္မျပဳတာ၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရးအသုံးစားရိတ္ေတြကို ျမႇင့္တင္ျပီး ကာကြယ္ေရးအသုံးစားရိတ္ကို အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိ ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္တာေတြကလည္း အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာမူဝါဒကို သိသိသာသာ ေျပာင္းလဲေစခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႕ သမၼတ အိုဘားမားကိုယ္တိုင္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ႏိုဝင္ဘာလမွာ တစ္ၾကိမ္၊ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္၊ ႏိုဝင္ဘာလမွာ တစ္ၾကိမ္၊ ႏွစ္ၾကိမ္တိုင္တိုင္ တရားဝင္ခ်စ္ၾကည္ေရးခရီးလာေရာက္ျပီး ျမန္မာအစိုးရေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ လႊတ္ေတာ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားနဲ႕ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္နဲ႕ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒ ဦးေရႊမန္းတို႕ကို အေမရိကန္အစိုးရရဲ့ နံမည္ပ်က္စာရင္းက ဖယ္ရွားေပးျပီး အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကို ခ်စ္ၾကည္ေရးခရီး ဖိတ္ၾကား ဧည့္ခံခဲ့ပါတယ္။