(ျပည္သူ႕ေခတ္ဂ်ာနယ္၊ အတြဲ ၁၊ အမွတ္ ၂၄၊ ဇူလိုင္လ ၉ ရက္၊ ၂၀၁၅၊ စာမ်က္ႏွာ ၁၄)
ျမန္မာႏိုင္ငံ၏
ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ကို အနီးၾကည့္ အေ၀းၾကည့္
ေအာင္ဒင္
အပိုင္း
(၁၀၀) လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားဥပေဒၾကမ္း (က)
#ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္
အက်ဥ္းေထာင္မ်ား
၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ ဇြန္လ ၅ ရက္ေန႕ထုတ္ အစိုးရပိုင္သတင္းစာမ်ားမွာ
ျပည္ထဲေရးဝန္ၾကီး႒ာနက ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ကို တင္သြင္းထားတဲ့ "အက်ဥ္းေထာင္မ်ားဥပေဒၾကမ္း"
ကို ျပည္သူမ်ား သိရွိေလ့လာအၾကံျပဳႏိုင္ရန္ဆိုျပီး ေဖာ္ျပထားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ အက်ဥ္းေထာင္ဆိုတာ
တရားဥပေဒနဲ႕ ဖြဲ႕စည္းတဲ့ ႏိုင္ငံတစ္ခုအတြက္၊ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုအတြက္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္တဲ့
အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၲရားတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတစ္ခုအတြင္းမွာ ေနထိုင္ၾကတဲ့ ႏိုင္ငံသားမ်ားအားလုံးဟာ ဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္က ျပ႒ာန္းထားတဲ့၊ ႏိုင္ငံတဝွမ္းဩဇာသက္ေရာက္တဲ့
ဥပေဒမ်ားကို လိုက္နာဖို႕ တာဝန္ရွိပါတယ္။ ဥပေဒခ်ိဳးေဖာက္သူမ်ား၊ ဥပေဒကို အလြဲသုံးစားလုပ္သူမ်ားကို
အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာကိုင္စြဲတဲ့ အစိုးရက ဖမ္းဆီးျပီး တရားစီရင္ေရးအာဏာပိုင္မ်ားထံမွာ တရားစြဲဆိုပါတယ္။
တရားရုံးမ်ားက စြပ္စြဲခံရသူမွာ အျပစ္ရွိေၾကာင္း ဆုံးျဖတ္ျပီးတဲ့ေနာက္ ဥပေဒအရ ထိုက္သင့္တဲ့
ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ျပီး ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံရသူျဖစ္ရင္ အက်ဥ္းဦးစီး႒ာနအား အက်ဥ္းသားအား သတ္မွတ္ထားတဲ့
ျပစ္ဒဏ္ကာလမွာ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ဖို႕ တာဝန္ေပးအပ္ပါတယ္။ အက်ဥ္းဦးစီး႒ာနက တရားရုံးမ်ားမွာ
တရားရင္ဆိုင္ေနဆဲ အခ်ဳပ္သားမ်ားနဲ႕ တရားရုံးမ်ားမွ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံရတဲ့ အက်ဥ္းသားမ်ားကို
အက်ဥ္းေထာင္မ်ားမွာ တာဝန္ယူခ်ဳပ္ေႏွာင္ထိန္းသိမ္းရပါတယ္။
ေထာင္ဒဏ္ဆိုတာက တစ္စံုတစ္ေယာက္ကို လူ႕အဖြဲအစည္းအတြင္းကေန
ကာလအကန္႕အသတ္နဲ႕ ထုတ္ပယ္ထားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တရားရုံးမ်ားမွ ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္လိုက္သူမ်ားကို
လူ႕အဖြဲ႕အစည္းနဲ႕ ခြဲျခားျပီး ကန္႕သတ္ခ်ဳပ္ေႏွာင္ဖို႕ အက်ဥ္းေထာင္ဆိုတာ လိုအပ္လာပါတယ္။
ဒါေပမည့္ အဲဒီ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားဟာ ျပစ္ဒဏ္က်ခံရသူမ်ားကို စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ
ညွင္းပန္းႏွိပ္စက္ရာ ႒ာနၾကီးမ်ား မျဖစ္ရပါ။ ဥပေဒခ်ိဳးေဖာက္သူကို အာဏာပိုင္မ်ားက ဂလဲ့စားေခ်ရာ
႒ာနၾကီးမ်ား မျဖစ္ရပါ။ ျပစ္ဒဏ္က်ခံရသူမ်ားဟာ ကာလအကန္႕အသတ္နဲ႕ ျပစ္ဒဏ္က်ခံရတာမို႕ သူတို႕ရဲ့
ျပစ္ဒဏ္ကာလျပည့္ေျမာက္ျပီး လူ႕အဖြဲ႕အစည္းထဲ ျပန္လည္ဝင္ေရာက္ၾကတဲ့ အခ်ိန္မွာ အရင္ကမွားခဲ့တာေတြကို
ေနာင္တရျပီး ေနာက္ေနာင္ ထပ္မမွားေအာင္ ေရွာင္ၾကဥ္ဖို႕ အသိတရားရွိလာသူေတြ၊ က်ဴးလြန္ခဲ့မိေသာ
အမွားအယြင္းမ်ားအတြက္ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းကို အလုပ္နဲ႕ ျပန္လည္ေပးဆပ္ခ်င္သူေတြျဖစ္လာေအာင္
ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေပးရာ ႒ာနၾကီးမ်ားသာ ျဖစ္သင့္ပါတယ္။
၁၉၆၂ ခုႏွစ္ကစလို႕ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္အထိ စစ္အစိုးရအဆက္ဆက္ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ အက်ဥ္းေထာင္မ်ားဟာ
ႏိုင္ငံေရးသေဘာထားမတူညီသူမ်ား၊ လူ႕အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူမ်ား၊ အတိုက္အခံႏိုင္ငံေရးသမားမ်ား၊
အစိုးရအာဏာကို ဖီဆန္သူမ်ား၊ လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးသမားမ်ားကို ဖမ္းဆီးခ်ဳပ္ေႏွာင္ျပီး
ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ညွင္းပန္းႏွိပ္စက္ရာ႒ာနၾကီးမ်ား ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။
အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာရဲ့ စြက္ဖက္မႈၾကီးမားျပီး ေငြမ်ားတရားႏိုင္တဲ့ တရားစီရင္ေရးစနစ္ေၾကာင့္
႐ိုးသားေျဖာင့္မတ္သူမ်ား၊ မတရားစြပ္စြဲခံရသူမ်ား ျပစ္ဒဏ္က်ျပီး ဘဝဖ်က္ဆီးခံရတဲ့ ႒ာနၾကီးမ်ား
ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ျပစ္ဒဏ္က်ခံရသူမ်ားကို လူသားအျဖစ္က အဆင့္ႏွိမ့္ခ်လိုက္တဲ့ ႒ာနၾကီးမ်ားျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။
အက်ဥ္းေထာင္တြင္း အာဏာပိုင္မ်ားရဲ့ အဂတိလိုက္စားမႈမ်ားနဲ႕ အက်ဥ္းသားအခ်င္းခ်င္း ႏိုင့္ထက္စီးနင္း
အႏိုင္က်င့္အုပ္ခ်ဳပ္ေစမႈမ်ားေၾကာင့္ သာမာန္မွားယြင္းခဲ့သူမ်ားကို ပိုျပီးေကာက္က်စ္ရက္စက္တဲ့
ရာဇဝတ္မႈၾကီးမ်ားက်ဴးလြန္ႏိုင္ေအာင္ မေကာင္းမႈသင္တန္းေပးရာ ႒ာနၾကီးမ်ား ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။
က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈအားနည္းတာ၊ အစားအေသာက္နဲ႕ သန္႕ရွင္းတဲ့ေရ အလံုအေလာက္မေထာက္ပံ့ႏိုင္တာမို႕
ကူးစက္ေရာဂါမ်ား အလြန္အမင္းကူးစက္ပ်ံ႕ပြါးရာ ႒ာနၾကီးမ်ား၊ အင္အားခ်ိဳ႕တဲ့သူမ်ားရဲ့
သခႎ်ဳင္းမ်ား ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ အက်ဥ္းဦးစီးဝန္ထမ္းမ်ားက အက်ဥ္းသားမ်ားကို ဂုတ္ေသြးစုပ္ရာ႒ာနၾကီးမ်ား
ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္အတြက္ လုပ္အားေပးေပၚတာမ်ား ေထာက္ပံ့ေပးရာ ႒ာနၾကီးမ်ား
ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္မို႕ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္က အသစ္ျပ႒ာန္းမည့္
"အက်ဥ္းေထာင္မ်ား ဥပေဒ" မွာ ျပီးခဲ့တဲ့ အာဏာရွင္ေခတ္အက်ဥ္းေထာင္မ်ားမွာ ရွိခဲ့တဲ့
အမွားအယြင္းမ်ား၊ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ား၊ အက်င့္စ႐ိုက္မ်ား မပါဝင္ေအာင္ စီစစ္ဖယ္ရွားႏိုင္ဖို႕
လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံတစ္ခုမွာ ရွိသင့္ရွိထိုက္တဲ့ "အက်ဥ္းသားမ်ားရဲ့
အခြင့္အေရးမ်ား" ကို အာမခံထည့္သြင္းဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ အက်ဥ္းေထာင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ဟာ
အက်ဥ္းသားမ်ားအေနနဲ႕ အမွားေတြကို တာဝန္သိသိျပင္ဆင္ျပီး ျပစ္ဒဏ္ကာလျပီးေျမာက္တဲ့အခါ
လူ႕အဖြဲ႕အစည္းထဲကို တာဝန္သိႏိုင္ငံသားတစ္ေယာက္အျဖစ္ ျပန္လည္ဝင္ေရာက္ႏိုင္ဖို႕ ျပဳျပင္ေလ့က်င့္ေပးတဲ့
စနစ္မ်ိဳးျဖစ္ေအာင္ ျပ႒ာန္းေပးဖို႕လိုအပ္ပါတယ္။ အဲဒီေမွ်ာ္လင့္ခ်က္နဲ႕ "အက်ဥ္းေထာင္မ်ား
ဥပေဒၾကမ္း" ကို ေအာက္ပါအတိုင္း ေဆြးေႏြးအၾကံျပဳခ်င္ပါတယ္။
#ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား
ဒီဥပေဒၾကမ္းမွာ "ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား" ဆိုတဲ့
စကားလုံးကို လုံးဝရွာမေတြ႕ပါ။ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက "ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား"
နဲ႕ ပါတ္သက္တဲ့ ျပ႒ာန္းခ်က္ေတြကို ဥပေဒၾကမ္းမွာ ျဖည့္စြက္ထည့္သြင္းဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။
ေယဘူယ်အားျဖင့္ အစိုးရမ်ားက "ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား" ဆိုတာမရွိဘူးလို႕ ျငင္းဆိုေလ့ရွိၾကပါတယ္။
နဝတ၊ နဝဖစစ္အစိုးရမ်ားလက္ထက္မွာလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ "ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား"
မရွိဘူးလို႕ အၾကိမ္ၾကိမ္ျငင္းဆိုခဲ့ပါတယ္။ လက္ရွိ သမၼတဦးသိန္းစိန္ကလည္း ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အထိ
အလားတူျငင္းဆိုခဲ့ျပီး ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းမွ "ယံုၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္အက်ဥ္းက်သူမ်ား"
လို႕ လက္ခံခဲ့တာပါ။
တကယ္ေတာ့ ႏိုင္ငံေရးအျမင္မတူသူေတြကို ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ဖို႕
ဖန္တီးထားတဲ့ မတရားတဲ့ဥပေဒေတြ၊ လူတစ္ေယာက္ရဲ့ ေမြးရာပါလူ႕အခြင့္အေရးေတြကို ကန္႕သတ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္တဲ့
ဥပေဒေတြရွိေနသ၍၊ ယင္းဥပေဒမ်ားကို အသုံးခ်ျပီး ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်ထားသူေတြရွိေနသ၍ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားဆိုတာ
ရွိေနမွာပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ မတရားမမွ်တတဲ့ ဥပေဒမ်ားျဖစ္ၾကတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္အားေႏွာက္ယွက္ဖ်က္ဆီးလိုသူမ်ား၏
အႏၲရာယ္မွ ဟန္႕တားကာကြယ္သည့္ဥပေဒ (၁၉၇၅ ခုႏွစ္)၊ ၁၉၀၈ မတရားသင္းအက္ဥပေဒ၊ ၁၉၅၀ ျပည့္ႏွစ္
အေရးေပၚစီမံခ်က္အက္ဥပေဒ၊ စတဲ့ ဥပေဒမ်ားက ယေန႕အထိ တည္ဆဲဥပေဒမ်ား ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ေသဒဏ္အထိ
အျပစ္ေပးႏိုင္တဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္သစၥာေဖာက္ဖ်က္ပုန္ကန္ျခင္းဆိုတဲ့ ရာဇသတ္ၾကီးဥပေဒ၊ ပုဒ္မ
၁၂၂ (၁)၊ ၁၂၂ (၂)၊ ၁၂၃၊ ၁၂၄၊ ၁၂၄ (က)၊ ၁၂၄ (ခ) တို႕လည္း ရွိေနပါေသးတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရကို
အၾကည္ညိဳပ်က္ေစတယ္ဆိုတဲ့ ရာဇသတ္ၾကီးဥပေဒ၊ ပုဒ္မ ၅၀၅ (ခ) ဆိုတာလည္း ရွိပါေသးတယ္။ ပထမအၾကိမ္ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္က ျပ႒ာန္းခဲ့တဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းစြာစုေဝးခြင့္ႏွင့္
ျငိမ္းခ်မ္းစြာစီတန္းလွည့္လည္ခြင့္ဆိုင္ရာဥပေဒ (၂၀၁၁ ခုႏွစ္) ဆိုတာလည္း ရွိပါေသးတယ္။
စစ္အစိုးရမ်ားလက္ထက္က ဒီဥပေဒေတြကို အသုံးျပဳျပီး ႏိုင္ငံေရးအျမင္ကြဲလြဲသူမ်ား၊ အစိုးရကို
ေဝဘန္သူမ်ားကို ျပစ္ဒဏ္ေပး၊ ေထာင္ခ်ခဲ့တာပါ။ အရပ္သားအစိုးရလက္ထက္မွာ အထက္ပါ ပုဒ္မမ်ားအျပင္
လႊတ္ေတာ္အသစ္က ျပ႒ာန္းတဲ့ ျငိမ္းစုစီ ဥပေဒကိုပါ အသုံးခ်ျပီး ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားသူမ်ားကို
ဖမ္းဆီးအေရးယူေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။ မတရားမမွ်တတဲ့ ဥပေဒမ်ား၊ အမိန္႕အာဏာမ်ားကို မဖ်က္သိမ္းပဲ
ဆက္လက္က်င့္သုံးေနသ၍၊ ႏိုင္ငံေရးအရ အတိုက္အခံျပဳသူမ်ားကို အေရးယူဖမ္းဆီးေနသ၍
"ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား" ဆိုတာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဆက္ရွိေနဦးမွာပါ။ ဒါေၾကာင့္
"အက်ဥ္းေထာင္မ်ားဥပေဒ" မွာ "ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား" မ်ားရဲ့ အခန္းက႑ကို
ထည့္သြင္းေရးဆြဲဖို႕ အထူးလိုအပ္လွပါတယ္။
ဥပေဒၾကမ္းရဲ့ အခန္း (၁) က "အမည္ႏွင့္ အဓိပၸာယ္ေဖာ္ျပခ်က္မ်ား"
ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအခန္းမွာ "နိင္ငံေရးအက်ဥ္းသား" အဓိပၸာယ္ေဖာ္ျပခ်က္ထည့္သြင္းဖို႕
လိုအပ္ပါတယ္။ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္၊ မတ္လ ၁၃ ရက္ေန႕မွာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားေစာင့္ေရွာက္ကူညီေရးအသင္း
(ေအေအပီပီ)၊ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေဟာင္းမ်ားအသင္း (FPPS) အပါအဝင္ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊
လူထုအေျချပဳအဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ ဥပေဒပညာရွင္မ်ားပါဝင္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားဆိုင္ရာ
အလုပ္႐ံုေဆြးေႏြးပြဲတစ္ခုကို ရန္ကုန္ျမိဳ႕မွာပဲ က်င္းပခဲ့ျပီး အဲဒီေဆြးေႏြးပြဲကေန ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား
အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္တစ္ရပ္ကို ေအာက္ပါအတိုင္းအမ်ားသေဘာတူ သတ္မွတ္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။
"မည္သူမဆို၊
မည္သည့္အေၾကာင္းေၾကာင့္ျဖစ္ေစ လြတ္လပ္မႈ၊ တရားမွ်တမႈ၊ တန္းတူညီမွ်မႈ၊ လူ႔အခြင့္ အေရးႏွင့္
တိုင္းရင္းသားအားလံုး ပါ၀င္သည့္ ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရးတို႔အတြက္ တိုက္ရိုက္ျဖစ္ေစ၊ သြယ္၀ိုက္၍ျဖစ္ေစ
လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ အားေပးကူညီျခင္း၊ ပူးေပါင္းၾကံစည္ပါ၀င္ျခင္း၊ ဆက္စပ္ပတ္သက္ျခင္း
တို႔ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ျပစ္မႈေၾကာင္းအရျဖစ္ေစ၊ တရားမေၾကာင္းအရျဖစ္ေစ
ဖမ္းဆီး၊ ထိန္းသိမ္း၊ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံရသူမ်ား အားလံုးကိုလည္းေကာင္း၊ ထ႔ိုအျပင္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ
အရျဖစ္ေစ၊ ဥပေဒတစ္ ရပ္ရပ္ အရျဖစ္ေစ၊ ဖြဲ႔စည္းေပၚေပါက္လာေသာ မ႑ိဳင္ (၃)ရပ္ႏွင့္ လုပ္ငန္းအဖြဲ႔မ်ား
(သို႔မဟုတ္) ျပည္ေထာင္စုအဖဲြ႔၀င္ လုပ္ငန္းအဖြဲ႔မ်ား၏ ရပ္တည္ခ်က္၊ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားအေပၚ
နည္းလမ္းအမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ တစ္ဦးခ်င္းျဖစ္ေစ၊ စုေပါင္း၍ျဖစ္ေစ၊ ကန္႔ကြက္ျခင္း၊ ေဟာေျပာျခင္း၊
ေရးသားပံုႏွိပ္ ထုတ္ေ၀ျဖန္႔ခ်ီျခင္း၊ ဆႏၵထုတ္ေဖၚျခင္း၊ မေက်နပ္ေၾကာင္း၊ ကန္႔ကြက္ေၾကာင္းကို
အျခားပံုသ႑ာန္ တစ္ခုခုျဖင့္လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ အားေပးကူညီျခင္း၊ ပူးေပါင္းၾကံစည္ျခင္း
ဆက္စပ္ပတ္သက္ျခင္း စသည္တို႔ေၾကာင့္ ျပစ္မႈေၾကာင္းအရျဖစ္ေစ၊ တရားမေၾကာင္းအရျဖစ္ေစ ဖမ္းဆီး၊
ထိန္းသိမ္း၊ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံရသူမ်ား အားလံုးကို လည္းေကာင္းႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားဟုသတ္မွတ္သည္။"
အထက္ပါ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ကို "အက်ဥ္းေထာင္မ်ားဥပေဒ"
ရဲ့ အခန္း (၁) မွာ ထည့္သြင္းျပ႒ာန္းသင့္ပါတယ္။
