Burma's Parliament Watch Part 12

(ျပည္သူ႕ေခတ္ဂ်ာနယ္၊ အတြဲ ၃၊ အမွတ္ ၁၃၆၊ မတ္လ ၇ရက္၊ ၂၀၁၃၊ စာမ်က္ႏွာ ၁၈)

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ကို အနီးၾကည့္ အေ၀းၾကည့္

ေအာင္ဒင္

အပိုင္း (၁၂) ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ဆိုင္ရာ ဥပေဒမ်ားကို ေလ့လာသုံးသပ္ျခင္း (ဂ)

ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ျပည္နယ္/တိုင္းေဒသၾကီး အစိုးရမ်ား ဆက္ဆံေရး

"လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ား" ေခါင္းစဥ္ေအာက္က ပုဒ္မ ၁၀ (စ်) မွာ "လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားသည္ တိုင္းေဒသၾကီး သို႕မဟုတ္ ျပည္နယ္အဆင့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ အဖြဲ႕အစည္းဝင္မ်ားအား လုပ္ငန္းလိုအပ္ခ်က္အရ ဆက္သြယ္ေဆာင္ရြက္ရန္ အေၾကာင္းေပၚေပါက္လွ်င္ သက္ဆိုင္ရာလႊတ္ေတာ္ေကာ္မီတီမ်ားမွ တစ္ဆင့္ ဆက္သြယ္ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ သက္ဆိုင္ရာလႊတ္ေတာ္မ်ားသို႕ အသိေပးျခင္း၊" ရွိတယ္လို႕ ျပ႒န္းထားပါတယ္၊ ဒီလုပ္ပိုင္ခြင့္ ျပ႒န္းထားမႈအေပၚ က်ေနာ္ စိုးရိမ္မိပါတယ္၊ ဒါဟာျဖင့္ တိုင္းေဒသၾကီး သို႕မဟုတ္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ရဲ့ လုပ္ပိုင္ခြင့္ကို ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္က စြက္ဖက္ခြင့္ရွိသလို ျဖစ္ေနပါတယ္၊ တကယ္က တိုင္းေဒသၾကီး သို႕မဟုတ္ ျပည္နယ္အဆင့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ အဖြဲ႕အစည္းဝင္မ်ားကို ေမးျမန္းစံုစမ္းတာ၊ ဆက္သြယ္လႈပ္ရွားတာ၊ ဖိတ္ေခၚေဆြးေႏြးတာေတြကို တိုင္းေဒသၾကီး သို႕မဟုတ္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ေတြကပဲ ေဆာင္ရြက္သင့္တာပါ၊ တိုင္းေဒသၾကီး သို႕မဟုတ္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ဥကၠဌေတြရဲ့ လုပ္ပိုင္ခြင့္တာဝန္ေတြကိုလဲ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ၊ ပုဒ္မ ၁၆၄ မွာ ပုဒ္မခြဲ (က) ကေန (င) အထိ ျပ႒န္းထားပါတယ္၊ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ ၇၇၊ ပုဒ္မ ၁၁၂၊ နဲ႕ ပုဒ္မ ၁၄၄ တို႕မွာျပ႒န္းထားတဲ့ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္နာယက၊ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒၊ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ မ်ားရဲ့ လုပ္ငန္းတာဝန္ေတြထဲမွာ တိုင္းေဒသၾကီးနဲ႕ ျပည္နယ္အဆင့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ အဖြဲ႕အစည္းဝင္မ်ားအေပၚ တစံုတရာ ဩဇာသက္ေရာက္ခြင့္ ျပ႒န္းမထားပါ၊

ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ၊ ႏိုင္ငံေတာ္အေျခခံမူမ်ားအခန္း၊ ပုဒ္မ ၁၁ (ခ) မွာ "ထိုသို႕ပိုင္းျခားထားသည့္ ႏိုင္ငံေတာ္အာဏာသုံးရပ္ကို ျပည္ေထာင္စု၊ တိုင္းေဒသၾကီးမ်ား၊ ျပည္နယ္မ်ားႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရစီရင္စုမ်ားအား ခြဲေဝအပ္ႏွင္းသည္" ဟု၎၊ ပုဒ္မ ၁၂ (က) မွာ "ႏိုင္ငံေတာ္၏ ဥပေဒျပဳေရးအာဏာကို  ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္၊ တိုင္းေဒသၾကီးလႊတ္ေတာ္ ႏွင့္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မ်ားအား ခြဲေဝအပ္ႏွင္းသည္၊ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရစီရင္စုမ်ားအား ဤဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒက သတ္မွတ္ေသာဥပေဒျပဳေရးအာဏာကို ခြဲေဝအပ္ႏွင္းသည္" ဟု၎၊ ပုဒ္မ ၁၇ (က) မွာ "ႏိုင္ငံေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာကို  ျပည္ေထာင္စု၊ တိုင္းေဒသၾကီး ႏွင့္ ျပည္နယ္မ်ားအား ခြဲေဝအပ္ႏွင္းသည္၊ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရစီရင္စုမ်ားအား ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာကို ဤဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒက သတ္မွတ္ေပးသည့္အတိုင္း ခြဲေဝအပ္ႏွင္းသည္" ဟု၎၊ျပ႒န္းထားပါတယ္၊ 

အဲဒီ ျပ႒န္းခ်က္ေတြအရ ျပည္နယ္ေတြမွာ တိုင္းရင္းသားေတြ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာေမွ်ာ္လင့္ေတာင့္တခဲ့ၾကတဲ့ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒န္းခြင့္ေတြ၊ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ေတြ၊ ကိုယ့္ၾကမၼာကိုယ္ဖန္တီးခြင့္ေတြရွိေနျပီလို႕ ထင္စရာအေၾကာင္းရွိပါတယ္၊ 

ဒါေပမည့္လဲ ဒီ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအရပဲ တိုင္းေဒသၾကီးမ်ားနဲ႕ တိုင္းရင္းသားျပည္နယ္မ်ားဟာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ဥပေဒျပဳေရး၊ တရားစီရင္ေရး ကဏၰအားလုံးမွာ ဗဟိုက ထိန္းခ်ဳပ္မႈကို ခံေနရတာပါ၊ ဥပေဒျပဳေရးကို ၾကည့္ရင္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ရဲ့ ၂၅% ဟာ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္က ခန္႕အပ္တဲ့ တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္မ်ားျဖစ္ၾကပါတယ္၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ၾကည့္ရင္လဲ ျပည္နယ္ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္နဲ႕ ျပည္နယ္ဝန္ၾကီးမ်ားကို ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတက ခန္႕အပ္ရျပီး ထုတ္ပယ္ခြင့္လဲရွိသလို ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ခန္႕အပ္တဲ့ တပ္မေတာ္အရာရွိၾကီးမ်ားက လံုျခံုေရးနဲ႕ နယ္စပ္ဝန္ၾကီး႒ာနမ်ားကို ကိုင္တြယ္ထားၾကတာပါ၊ တရားစီရင္ေရးမွာလဲ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတကပဲ ျပည္နယ္တရားလႊတ္ေတာ္ တရားသူၾကီးခ်ဳပ္ကို ခန္႕အပ္တာဝန္ေပးတာပါ၊ အဲဒီလို ဗဟိုအစိုးရရဲ့ လက္ေအာက္ခံျဖစ္ေနဆဲ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ နဲ႕ ျပည္နယ္အစိုးရမ်ားဟာ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ရဲ့ ဩဇာသက္ေရာက္မႈကိုပါ ထပ္ျပီးခံယူရဦးမယ္ဆိုရင္ အခု အစိုးရေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား ေျပာေျပာေနတဲ့ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုမ်ားအားလုံး တန္းတူညီမွ်ေရးဆိုတာ ဘယ္လိုမွ အဓိပၸါယ္ရွိမွာ မဟုတ္ေတာ့ပါ၊

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္ဟာ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရ အေပၚမွာပဲ ဩဇာသက္ေရာက္မႈရွိပါတယ္၊ သမၼတက အဆိုျပဳတဲ့ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရဝန္ၾကီးမ်ား၊ အဆင့္ျမင့္အရာရွိၾကီးမ်ားကို စစ္ေဆး အတည္ျပဳ/ျငင္းပယ္ခြင့္ရွိပါတယ္၊ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရ႒ာနမ်ားရဲ့ ဘတ္ဂ်က္အသုံးစားရိတ္ကို ျပ႒န္းခြင့္ရွိျပီး ဘတ္ဂ်က္အတိုင္း သုံးစြဲျခင္းရွိမရွိ စံုစမ္းစစ္ေဆးေမးျမန္းခြင့္လဲ ရွိပါတယ္၊ ဒါေပမည့္ ျပည္နယ္အစိုးရမ်ား၊ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မ်ားအေပၚမွာ ဩဇာသက္ေရာက္ခြင့္မရွိပါ၊ ဩဇာသက္ေရာက္ဖို႕ ၾကိဳးစားရင္လဲ ျပည္နယ္အစိုးရမ်ား၊ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မ်ားက လက္ခံမွာမဟုတ္ပါ၊ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုဟာ ျပည္နယ္ ၅၀ က မိမိတို႕ဆနၵအေလ်ာက္အတူတကြ  တန္းတူရည္တူအဆင့္တူပူးေပါင္းေနထိုင္ဖို႕သေဘာတူညီခ်က္နဲ႕ ဖြဲ႕စည္းထားတာပါ၊ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ နဲ႕ ျပည္နယ္အစိုးရမ်ားဟာ သက္ဆိုင္ရာျပည္နယ္က ျပည္သူမ်ားကိုသာ ကိုယ္စားျပဳပါတယ္၊ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရကို၊ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ကို ကိုယ္စားမျပဳပါ၊

လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၏ ကိုယ္က်င့္တရားဆိုင္ရာ စီမံခန္႕ခြဲမႈ

လႊတ္ေတာ္ဥပေဒသစ္၊ ပုဒ္မ ၁၁ (ဂ) မွာ "လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ေပးအပ္ထားေသာ တာဝန္ႏွင့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားကို အလြဲသုံးစားျပဳ၍ ကိုယ္က်ိဳးရွာမႈ၊ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈႏွင့္ ျခိမ္းေျခာက္မႈတို႕ကို ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း" ဆိုျပီး က်င့္ဝတ္နဲ႕ စည္းကမ္းတစ္ခုျပ႒န္းထားပါတယ္၊ အင္မတန္ ေကာင္းမြန္တဲ့ ျပ႒န္းခ်က္ပါ၊ ဒါေပမည့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တစ္ေယာက္ကို ဘယ္သူက ဘယ္လို စစ္ေဆးအေရးယူမလဲဆိုတာ ေမးခြန္းထုတ္စရာျဖစ္လာပါတယ္၊ 

တခါ ပုဒ္မ ၁၃ မွာ "သက္ဆိုင္ရာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္သည္ ႏွစ္စဥ္ျပည္ေထာင္စု၏ အရအသုံးခန္႕မွန္းေျခေငြစာရင္းတြင္ လႊတ္ေတာ္မဲဆနၵနယ္ေျမအလိုက္ ခြဲေဝသတ္မွတ္သည့္ ဖြံ႕ျဖိဳးေရးရန္ပံုေငြကို နယ္ေျမေဒသခံျပည္သူမ်ားႏွင့္ ညွိႏိႈင္းျပီး သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားႏွင္႕အညီ သုံးစြဲခြင့္ရွိသည္" လို႕ျပ႒န္းထားပါတယ္၊ ဒီျပ႒န္းခ်က္ဟာ စိုးရိမ္စရာျပ႒န္းခ်က္တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္၊

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာလဲ အမတ္ေတြဟာ ႏွစ္တစ္ႏွစ္ရဲ့ ရသုံး ခန္႕မွန္းေျခေငြစာရင္းမွာ သူတို႕ရဲ့ သက္ဆိုင္ရာမဲဆနၵနယ္ေတြမွာ ဖြံ႕ျဖိဳးေရးရန္ပံုေငြရဖို႕ ၾကိဳးစားၾကေလ့ရွိပါတယ္၊ Earmark လို႕ ေခၚပါတယ္၊ ေဒသတြင္း ေလဆိပ္မွာ ေလယဥ္ေျပးလမ္းအသစ္တည္ေဆာက္ဖို႕၊ ပန္းျခံေတြ တည္ေဆာက္ဖို႕၊ စာၾကည့္တိုက္ေတြတိုးခ်ဲ႕ဖို႕၊ တံတားေတြေဆာက္ဖို႕ စသျဖင့္ေပါ့၊ တိုင္းျပည္အတြက္တကယ္ အက်ိဳးရွိတာထက္ မဲဆနၵရွင္ေတြကို  ေနာက္တၾကိမ္ေရြးေကာက္ပြဲ မဲဆြယ္ရာမွာ သူတို႕ သက္ဆိုင္ရာမဲဆနၵနယ္အတြက္ ျပည္ေထာင္စုဘတ္ဂ်က္ထဲကေန ေငြအေျမာက္အမ်ား ခြဲေဝေပးႏိုင္တယ္လို႕ ဝင့္ႂကြားစည္းရုံးႏိုင္ဖို႕ပါ၊ တခ်ိဳ႕ Earmark ေတြက်ေတာ့ သူတို႕ကို ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အမ်ားၾကီးလႉဒါန္းခဲ့တဲ့ ကုမၸဏီေတြ၊ အလုပ္သမားသမဂၢေတြရဲ့ အက်ိဳးစီးပြါးအတြက္ပါပဲ၊ ဒါေၾကာင့္ တစ္ႏွစ္ တစ္ႏွစ္ သမၼတက ကြန္ဂရက္ကို တင္သြင္းတဲ့ ဘတ္ဂ်က္ဥပေဒမူၾကမ္းဟာ သမၼတဆီ လက္မွတ္ထိုးဖို႕ ျပန္ေရာက္လာရင္ ကြန္ဂရက္အမတ္ေတြ ထပ္ျဖည့္ထားတဲ့ Earmark ေတြနဲ႕ ပိုျပီးမ်ားေနတတ္ပါတယ္၊ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွာ သမၼတတင္သြင္းတဲ့ ဘတ္ဂ်က္မွာ တပ္မေတာ္ အင္ဂ်င္နီယာတပ္မ်ား (Army Corps of Engineers) ကစီမံခန္႕ခြဲမည့္ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ အသုံးစားရိတ္က အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၃၂သန္းပါ၊ သမၼတဆီ ကြန္ဂရက္ကေန အတည္ျပဳျပီးျပန္ေရာက္လာတဲ့အခါမွာ အဲဒီ အသုံးစားရိတ္ကို ေဒၚလာ ၃၇၅သန္း တိုးျမႇင့္ျပီး စုစုေပါင္း ေဒၚလာ ၅၀၇သန္းျဖစ္ေနတာေတြ႕ရပါတယ္၊ အဲဒီ တိုးလာတဲ့ ပိုက္ဆံေတြက တပ္မေတာ္အင္ဂ်င္နီယာတပ္မ်ားကို လႊတ္ေတာ္အမတ္ ၂၇ ေယာက္ရဲ့ မဲဆနၵနယ္ေတြမွာ ဆိပ္ကမ္းေတြတိုးခ်ဲ႕ခိုင္းတာ၊ တံတားေတြေဆာက္ခိုင္းတာ၊ အေဆာက္အအံုထိန္းသိမ္းေရးလုပ္ငန္းေတြ လုပ္ခိုင္းတာပါ၊

ဒါေတာင္မွ အေမရိကန္ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြက သူတို႕ရဲ့ မဲဆနၵနယ္အတြက္ ျပည္ေထာင္စုဘတ္ဂ်က္ထဲကေန ပိုက္ဆံရွာေပးတဲ့အလုပ္ပဲလုပ္တာပါ၊ အဲဒီပိုက္ဆံနဲ႕အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ လုပ္ငန္းေတြမွာ ကိုယ္တိုင္ကိုယ္က်ပါဝင္တာ၊ အဲဒီပိုက္ဆံေတြကို ကိုယ္တိုင္သုံးစြဲတာ မရွိပါ၊ ကိုယ္တိုင္စီစဥ္သုံးစြဲခြင့္လဲမရွိပါ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံက လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားကေတာ့ ကိုယ္႕ေဒသဖြံ႕ျဖိဳးေရးဆိုျပီး ႏိုင္ငံေတာ္ဘတ္ဂ်က္ထဲက ရန္ပံုေငြခြဲေဝခြင့္ရွိသလို အဲဒီ ရန္ပံုေငြကို ကိုယ္တိုင္သုံးစြဲခြင့္လဲ ရွိလာပါတယ္၊ ဒါဟာျဖင့္ အင္မတန္စိုးရိမ္စရာေကာင္းပါတယ္၊ အိနိၵယႏိုင္ငံက လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားဟာလဲ ေဒသဆိုင္ရာဖြံ႕ျဖိဳးေရးရန္ပံုေငြေတြကို ႏိုင္ငံေတာ္ဘတ္ဂ်က္ထဲကေန ခြဲေဝသတ္မွတ္ခြင့္ရွိျပီး အဲဒီ ရန္ပံုေငြေတြကို ကိုယ္တိုင္သုံးစြဲခြင့္ရွိၾကပါတယ္၊ အက်ိဳးဆက္ကေတာ့ ေဒသ နဲ႕လူထုအက်ိဳးရွိတာထက္ အၾကီးအက်ယ္အလြဲသုံးစားလုပ္ၾကတာပါ၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြရဲ့ မိသားစုေတြ၊ ရင္းႏွီးသူေတြပဲ ကုမၸဏီေတြေထာင္၊ ကန္ထ႐ိုက္ေတြရျပီး ေဒသအတြက္မလိုအပ္တဲ့လုပ္ငန္းေတြကို ေစ်းၾကီးၾကီးနဲ႕ အခ်ိန္ဆြဲလုပ္ျပီး ခ်မ္းသာႂကြယ္ဝသြားၾကတာပါ၊ အဲဒီအခ်ိန္မွာ တိုင္းျပည္အတြက္ အမွန္တကယ္လိုအပ္တဲ့ လုပ္ငန္းေတြကေတာ့ အသုံးစားရိတ္ အျပည့္အဝမရလို႕ ရပ္တန္႕ၾက၊ အေကာင္အထည္မေဖာ္ႏိုင္ၾက၊ ဖ်က္သိမ္းၾကရပါတယ္၊က်ေနာ္တို႕ ႏိုင္ငံမွာ အိနိၵယလို မျဖစ္ဘူးလို႕ ဘယ္လိုအာမခံႏိုင္မွာလဲ။ အဲဒီလို က်ေနာ္တို႕ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ကိုယ္က်င့္တရားပ်က္ခဲ့ရင္ ဘယ္သူက ဘယ္လို စံုစမ္းစစ္ေဆးအေရးယူမွာလဲ၊

လႊတ္ေတာ္ကိုယ္က်င့္တရားဆိုင္ရာ ေကာ္မီတီ

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္ ႏွစ္ရပ္စလုံးမွာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားရဲ့ ကိုယ္က်င့္တရားနဲ႕ပါတ္သက္ျပီး တိုင္တန္းတာကို လက္ခံဖို႕နဲ႕ စံုစမ္းစစ္ေဆးအေရးယူဖို႕ သီးျခားေကာ္မီတီေတြ ဖြဲ႕ထားပါတယ္၊ သီးျခားေကာ္မီတီ လို႕ဆိုရတာက အျခားလႊတ္ေတာ္ေရးရာေကာ္မီတီေတြမွာ လူမ်ားစုပါတီက  အမ်ားစု၊ လူနည္းစုပါတီက အနည္းစု လူမ်ားစုပါတီ၊ လူနည္းစုပါတီ အခ်ိဳးအစားအတိုင္း ဖြဲ႕စည္းၾကေပမည့္ ဒီ လႊတ္ေတာ္က်င့္ဝတ္ေကာ္မီတီ (Ethics Committee) ကိုေတာ့ ပါတီႏွစ္ခုစလုံးက အရည္အတြက္အတူတူနဲ႕ဖြဲ႕စည္းၾကပါတယ္၊ က်င့္ဝတ္ေရးရာ ဆုံးျဖတ္ၾကရာမွာ လူမ်ားစုေၾကာင့္ ႏိုင္တာ၊ ရွုံးတာ မျဖစ္ေစပဲ မွ်တေအာင္လို႕ပါ၊ ေကာ္မီတီဝင္မ်ားကိုလဲ သက္ဆိုင္ရာပါတီမ်ားထဲက သမာသမတ္အက်ဆုံး အမတ္မ်ားကို ေရြးခ်ယ္တာဝန္ေပးၾကပါတယ္၊အထက္လႊတ္ေတာ္မွာ Senate Select Committee on Ethics လို႕ေခၚျပီး ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီအမတ္ ၃ ေယာက္၊ ရီပါတ္ဘလီကန္ပါတီအမတ္ ၃ ေယာက္နဲ႕ ဖြဲ႕စည္းပါတယ္၊ ေအာက္လႊတ္ေတာ္မွာ House Committee on Ethics လို႕ေခၚျပီး  ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီအမတ္ ၅ ေယာက္၊ ရီပါတ္ဘလီကန္ပါတီအမတ္ ၅ ေယာက္နဲ႕ ဖြဲ႕စည္းပါတယ္၊ 

လႊတ္ေတာ္ေရးရာေကာ္မီတီမ်ားထဲမွာ အင္မတန္ ဩဇာၾကီးတဲ့ ေကာ္မီတီမ်ားျဖစ္ၾကပါတယ္၊

ဒီေကာ္မီတီမ်ားရဲ့ လုပ္ပိုင္ခြင့္နဲ႕ တာဝန္မ်ားကို ေအာက္လႊတ္ေတာ္ နဲ႕ အထက္လႊတ္ေတာ္က ဥပေဒျပ႒န္းသတ္မွတ္ပါတယ္၊ အၾကမ္းဖ်င္း၊ အက်ဥ္းခ်ဳပ္ကေတာ့ ဒီလိုပါ၊

(၁) ဒီေကာ္မီတီဟာ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ား၊ လႊတ္ေတာ္အရာရွိမ်ားအားလုံး လႊတ္ေတာ္က ျပ႒န္းထားတဲ့ က်င့္ဝတ္နဲ႕ စည္းကမ္းေတြ (Official Codes of Conduct) ကို လိုက္နာေစဖို႕ တာဝန္ရွိပါတယ္၊
(၂) တိုင္တမ္းလာတဲ့ က်င့္ဝတ္ခ်ိဳးေဖာက္မႈဆိုင္ရာ စြပ္စြဲခ်က္ေတြကို ဥပေဒအတိုင္း စံုစမ္းစစ္ေဆးခြင့္ရွိပါတယ္၊
(၃) သက္ဆိုင္ရာလႊတ္ေတာ္ရဲ့ သုံးပံု ႏွစ္ပံု ေထာက္ခံမဲနဲ႕ ေကာ္မီတီ ရဲ့ စံုစမ္းေတြ႕ရွိခ်က္နဲ႕ အေထာက္အထားေတြကို ျပည္ေထာင္စုအစိုးရကို လႊဲေျပာင္းေပးအပ္ျပီး ဥပေဒအရအေရးယူဖို႕ အၾကံေပးႏိုင္ပါတယ္၊
(၄) လႊတ္ေတာ္က်င့္ဝတ္နဲ႕ ကိုက္ညီျခင္းရွိမရွိ ေမးျမန္းခ်က္ေတြကို ေျဖရွင္းေပးႏိုင္ပါတယ္၊ အျငင္းပြါးစရာကိစၥမ်ားအတြက္ အၾကံျပဳႏိုင္ပါတယ္၊

ေကာ္မီတီ ရဲ့လုပ္ငန္းတာဝန္ေတြကို ပိုျပီးထိထိေရာက္ေရာက္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ဖို႕ အေထာက္အကူျပဳအဖြဲ႕အစည္းအျဖစ္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွာ ေအာက္လႊတ္ေတာ္က လႊတ္ေတာ္က်င့္ဝတ္႒ာန (Office of Congressional Ethics) ကို ဖြဲ႕စည္းတာဝန္ေပးခဲ့ပါတယ္၊ ဒီ႒ာနမွာ က်င့္ဝတ္ဆိုင္ရာကြၽမ္းက်င္သူ ဥပေဒပညာရွင္မ်ားပါဝင္ၾကျပီး ေကာ္မီတီက တာဝန္ေပးတဲ့ ကိစၥေတြကို စံုစမ္းစစ္ေဆးျပီး ေကာ္မီတီထံျပန္လည္တင္ျပရပါတယ္၊

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလဲ ရွိဖို႕လိုသည္၊

က်ေနာ္တို႕ ႏိုင္ငံမွာေတာ႔ လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္ကဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ ေရးရာေကာ္မီတီေတြ အမ်ားၾကီးထဲမွာ လႊတ္ေတာ္က်င့္ဝတ္ဆိုင္ရာ ေကာ္မီတီဆိုတာ ရွာလို႕မေတြ႕ပါ၊ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ နဲ႕ လႊတ္ေတာ္ဆိုင္ရာဥပေဒမ်ားမွာပါဝင္တဲ့ လုပ္ပိုင္ခြင့္၊ တာဝန္မ်ား၊ က်င့္ဝတ္ႏွင့္ စည္းကမ္းမ်ားက လြဲလို႕ လႊတ္ေတာ္တစ္ခုခ်င္းက ထုတ္ျပန္တဲ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ လႊတ္ေတာ္အရာရွိမ်ားေစာင့္ထိန္းလိုက္နာရမည့္ စည္းကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္မ်ား (Official Codes of Conduct) ကိုလဲ မေတြ႕ရေသးပါ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ လႊတ္ေတာ္ဟာလဲ သက္တမ္း ႏွစ္ႏွစ္ ျပည့္ခဲ့ပါျပီ၊ အသက္ရလာနဲ႕အမွ်၊ အေတြ႕အၾကံုေတြပိုျပည့္စံုျပီး လႊတ္ေတာ္ကို စစ္မွန္တဲ့ျပည္သူ႕ကိုယ္စားျပဳ အေဆာက္အအံုၾကီးျဖစ္ေအာင္၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား အျမဲတမ္း သန္႕ရွင္း ေျဖာင့္မတ္စင္ၾကယ္ေနေအာင္ လိုအပ္တဲ့ ထိန္းကြပ္မႈမ်ား စတင္ တပ္ဆင္သင့္ပါျပီ၊

အေမရိကန္ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြ နဲ႕ သူတို႕ရဲ့ ဝန္ထမ္းေတြ၊ လႊတ္ေတာ္အရာရွိေတြ၊ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအရာရွိမ်ား လိုက္နာၾကရတဲ့ က်င့္ဝတ္ဆိုင္ရာ စည္းကမ္းေတြကို ေနာက္အပိုင္းမွာ ဆက္လက္တင္ျပပါ့မယ္၊

ေလးစားစြာ၊

ေအာင္ဒင္
ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၈၊ ၂၀၁၃

 

Burma Preview 2013 Part III

Burma Preview 2013 Part III: Cronies Court Aung San Suu Kyi to Rehabilitate their Images
(CSIS Asia Policy Blog)

Mar 6th, 2013

by admin. 

By Aung Din

http://cogitasia.com/burma-preview-2013-cronies-court-aung-san-suu-kyi-to-rehabilitate-their-images/

Editor’s Note: Key players will shape Burma in 2013, for better or worse. As a guest contributor to cogitASIA, Aung Din will examine their current role in Burma, and their potential impact in the coming year, in a short blog series, “The People to Watch in 2013.” Part III examines the role business cronies, and their changing positions as the country moves forward with reforms. The author has requested the use of Burma to refer to the country. See Part I here and Part II here. 

The year 2012 was a good one for business cronies of the former regime in Burma, who became some of the richest people in Southeast Asia after years of assisting the military regime in its oppression of the country’s people. In exchange for their loyalty to and wealth sharing with ruling generals and their families, these businesspeople controlled the country’s economy for over 20 years.

As the government begins embracing a new political system, and new leaders apply new political tactics, the cronies have adjusted themselves to the new playing field. They now serve as members of Parliament, leaders of the ruling Union Solidarity and Development Party, cabinet ministers, presidential advisers, peace brokers, and some have declared themselves to be philanthropists.

The wealth and business empires of these cronies greatly expanded as foreign investment returned to Burma under the government’s economic opening more than a decade ago and export opportunities to international markets increased, particularly in China and neighboring Southeast Asia countries. Foreign investors have little choice but to work with them as these cronies own most of the country’s land, buildings, banks, factories, and other economic resources – and have essential government connections.

For U.S. companies, setting up relations with many of these individuals is illegal – over 100 of them and their companies remain on the Treasury Department’s Specially Designated Nationals (SDN) list. American firms are not allowed to work with entities on the list. Some of the major players in this cohort include Tay Za, a business tycoon and close associate of the former head of the military regime Than Shwe; Khin Shwe, chairman of Zaykabar construction, one of Burma’s largest construction companies and currently a member of the upper house of Parliament; and Zaw Zaw, head of Max Myanmar Group, a conglomerate with interests in logging, mineral, rubber, construction, and tourism.

These men recently have begun courting opposition leader Aung San Suu Kyi, who said in early January: “If those so-called cronies render assistance for social work, we agree with them and [we welcome] their sincere contribution. Instead of spending money for useless activities, the money can put to good use; it is a good idea.”

Aung San Suu Kyi’s party, the National League for Democracy (NLD), held a fundraiser for its education network in December 2012 sponsored by companies including Air Bagan and Asia Green Development Bank, both owned by Tay Za, and Sky Net, a television operation subsidiary of the Shwe Than Lwin conglomerate, owned by Kyaw Win.  Shwe Than Lwin remains under the EU’s targeted sanctions. These companies donated over $240,000 to the NLD’s education network, and supported venues for the NLD’s press conference and other activities. Two sweaters knit by Aung San Suu Kyi when she was living in London 30 years ago, were auctioned at the event, raising over $123,000. Shwe FM, a radio subsidiary of Shwe Than Lwin, won one of the sweaters.

Aung San Suu Kyi recently visited her constituency, Kawt Hmu Township, with Khin Shwe, where they reportedly consulted constituents about regional development projects.  Aung San Suu Kyi also visited a children hospital in Yangon built and donated by Zaw Zaw.

On January 24, U.S. Department of Treasury deleted U Kyaw Thein, a close business associate of Tay Za, from its SDN list. When Treasury announced its sanctions on Tay Zay and his financial network in February 2008, U Kyaw Thein, a permanent resident of Singapore and director of Tay Za’s companies there, was mentioned as a key financial front man of Tay Za.

Khin Shwe, Zaw Zaw, and Tay Za are still under U. S. and EU targeted sanctions, though the United States recently removed some sanctions on four banks, one of which is controlled by Tay Za and another by Zaw Zaw.  Aung San Suu Kyi’s view of the cronies and her relations with them could potentially help them get released from the targeted sanctions. Given the mutual benefits for both parties, more fund raising events sponsored by cronies for the NLD are likely to be organized in the future, particularly as the country prepares for parliamentary elections in 2015.

Mr. Aung Din is a democracy and human rights activist and former political prisoner.

Burma Preview 2013 Part II

Burma Preview: The People to Watch in 2013, Part II (CSIS Asia Policy Blog)

Mar 5th, 2013

by admin.

By Aung Din

http://cogitasia.com/burma-preview-the-people-to-watch-in-2013-part-ii/?utm_source=feedburner&utm_medium=email&utm_campaign=Feed%3A+cogitasia%2FZCwV+%28cogitASIA+Posts%29

Editor’s Note: Key players will shape Burma in 2013, for better or worse. As a guest contributor to cogitASIA, Aung Din will examine their current role in Burma, and their potential impact in the coming year, in a short blog series, “The People to Watch in 2013.” Part II examines the role of the umbrella ethnic resistance organization, the United Nationalities Federal Council, and its two most impactful members, the Karen National Union and Kachin Independence Organization. The author has requested the use of Burma to refer to the country.

When the Karen National Union (KNU) was under heavy attack in January 1995 and its Manerplaw headquarters was overrun by the Burmese military, the Kachin Independence Organization (KIO) was enjoying the benefits of a ceasefire agreement with the Burmese military regime – actively pursuing business opportunities and making its leaders wealthy. The KNU was helpless and hopeless as its ethnic allies in the Democratic Alliance of Burma, including the KIO, broke their promise of fighting the regime together.

History repeated itself this January, as the Burmese military attacked the KIO headquarters in Laiza with heavy artillery and air strikes, while newly elected KNU leaders enjoyed red-carpet treatment as they were hosted by President Thein Sein and Commander-in-Chief Min Aung Hlaing in Naypyidaw, Burma’s capital. Most members of the new coalition of ethnic resistance armies known as the United Nationalities Federal Council (UNFC), including the KNU, are now busy enjoying improved relations with the Burmese government and expanding business opportunities. Many are also fighting within their individual groups.

The UNFC is a coalition of 11 ethnic armed resistance groups, including the KIO and the KNU. After its annual meeting in Chiang Mai on January 10, the UNFC issued a statement that its members would not accept any talks or agreements with the government individually, and that the UNFC is the sole negotiating body speaking on behalf of the 11 groups. The organization said that “war against any ethnic nationality is tantamount to war against all of them,” in an effort to pressures the Burmese government to end its attacks against the KIO and conduct political dialogue with the UNFC as a whole. However, whether the member organizations will abide by this statement over the long term remains in doubt.

A second meeting between the Burmese government and the UNFC, with KIO leaders present, was held on February 20 in Thailand, and the government agreed to initiate political talks with the ethnic groups collectively. Following the meeting, the UNFC issued a joint statement and agreed to meet again in two months. Meanwhile, the Burmese government will hold talks with the KIO in an effort to resolve the conflict in Kachin State in the second week of March. Whether these talks will be able to end the conflict remains to be seen.

UNFC members know well that Burma’s military regime long followed a policy of divide and rule when dealing with ethnic minorities. And it always worked. Ethnic resistance armies were divided among and within groups, even without any outside pressure. Since 1948, countless coalitions of ethnic armies were established to fight the Burmese military together, but they often fought each other and collapsed.

However, the ethnic armies still hold leverage. Although most of them have agreed to ceasefires with the government, they do not accept completely President Thein Sein’s proposal for making peace. The Burmese government asked them to dismantle their armies, form political parties, and contest elections, and then work to amend the constitution once they have gained seats in the parliament. That said, all ethnic groups want to have a mutually acceptable political solution that will guarantee their rights before abolishing their armies and joining parliament. They stand firm on this demand despite their limited unity.

These ethnic armies will not be diminished by military action by the government or incomplete peace agreements. They will undoubtedly continue to survive. Their troops will not join the Burmese army nor surrender their weapons. They may weaken, have fewer troops, and lose many of their positions, but they can still wage guerrilla warfare and disturb peace and stability in the country for many years.

A mutually acceptable political solution, developed from meaningful dialogue between the Burmese government and these ethnic armies, and an amendment to the constitution to guarantee their rights is the only means to fully end the decades-old civil wars in Burma. Only a political solution that includes fair revenue sharing of the vast resources in their border areas will diminish these ethnic armies forever and improve the rights and opportunities of ethnic minorities and the country as a whole.

Mr. Aung Din is a democracy and human rights activist and former political prisoner.

Burma's Parliament Watch Part 11

(ျပည္သူ႕ေခတ္ဂ်ာနယ္၊ အတြဲ ၃၊ အမွတ္ ၁၃၅၊ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၈၊ ၂၀၁၃၊ စာမ်က္ႏွာ ၁၈)

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္ကို အနီးၾကည့္ အေ၀းၾကည့္

ေအာင္ဒင္

အပိုင္း (၁၁) ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ဆိုင္ရာ ဥပေဒမ်ားကို ေလ့လာသုံးသပ္ျခင္း (ခ)

မဲဆနၵရွင္မ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံေရး

၂၀၁၂ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ နဲ႕ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ဆိုင္ရာဥပေဒမ်ားရဲ့ အခန္း (၄)၊ တာဝန္မ်ား ဆိုတဲ့ အပိုင္း ပုဒ္မ ၉ (စ) နဲ႕ (ဆ) မွာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားဟာ မဲဆနၵရွင္မ်ားအား လႊတ္ေတာ္အေတြ႕အၾကံုေတြ ျပန္လည္ရွင္းလင္းတင္ျပဖို႕ နဲ႕ မဲဆနၵရွင္မ်ားရဲ့ တင္ျပခ်က္မ်ားနဲ႕ စပ္လ်င္းျပီး လႊတ္ေတာ္ကို ျပန္လည္တင္ျပဖို႕ တာဝန္ရွိတယ္လို႕ ဆိုပါတယ္၊ ဒါဟာလဲ အင္မတန္ေကာင္းမြန္တဲ့ ျပ႒န္းခ်က္ပဲျဖစ္ပါတယ္၊ မဲဆနၵနယ္အလိုက္ ျပည္သူေတြကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက မဲဆနၵရွင္ျပည္သူမ်ားနဲ႕ ပံုမွန္ထိေတြ႕ဆက္ဆံျပီး သူတို႕ရဲ့ တင္ျပခ်က္ေတြကို လႊတ္ေတာ္ကို ျပန္တင္ျပတာ၊ လႊတ္ေတာ္အေတြ႕အၾကံုေတြကို ျပန္လည္ရွင္းျပတာဟာ အေရးၾကီးတဲ့ တာဝန္ေတြပါ၊ ဒါမွလဲ ျပည္သူလူထုနဲ႕ လႊတ္ေတာ္ဆက္ဆံေရးဟာ ပိုျပီးေႏြးေထြးလာမွာပါ၊

တခုမရွင္းတာက တပ္မေတာ္သား လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားေရာ ဒီျပ႒န္းခ်က္မွာ အက်ဳံးဝင္သလား၊ မဝင္ဘူးလား ဆိုတာပါ၊ ဒီဥပေဒရဲ့ ပုဒ္မ ၂ (စ) မွာ "လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ဆိုသည္မွာ ဤဥပေဒပါ ကိစၥအလို႕ငွါ ျပည္သူ႕ (အမ်ိဳးသား) လႊတ္ေတာ္ေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒအရ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ျခင္းခံရေသာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ႏွင့္ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္က လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ဥပေဒႏွင့္အညီ အမည္စာရင္းတင္သြင္းသည့္ တပ္မေတာ္သားလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တို႕ကို ဆိုလိုသည္" လို႕ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုထားေတာ့ ဒီတာဝန္ေတြဟာ အေရြးခ်ယ္ခံကိုယ္စားလွယ္ေရာ၊ တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္မ်ားပါ ထမ္းေဆာင္ရမည့္ တာဝန္ေတြ ျဖစ္တယ္လို႕ ယူဆရမွာပါ၊

အရပ္ဘက္-စစ္ဘက္ ဆက္ဆံေရး (Civil-Military Relation)

တကယ္႕ကိုပဲ တပ္မေတာ္သား ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက သက္ဆိုင္ရာ မဲဆနၵရွင္ေတြနဲ႕ ေတြ႕ဆံုျပီး လႊတ္ေတာ္အေတြ႕အၾကံုေတြကို ရွင္းျပ၊ ျပည္သူေတြရဲ့ အသံေတြကိုနားေထာင္ျပီး လႊတ္ေတာ္ကို ျပန္လည္ တင္ျပမယ္ ဆိုရင္ သိပ္ေကာင္းမွာပါ၊ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္မွာ ပါဝင္တဲ့ တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္ ၁၁၀ က ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ ဘယ္ျမိဳ႕၊ ဘယ္ေဒသကိုမွ ကိုယ္စားမျပဳေပမည့္ အနည္းဆုံး သူတို႕ရဲ့ သက္ဆိုင္ရာ တပ္ရင္းတပ္ဖြဲ႕ေတြက တပ္မေတာ္သားေတြ၊ မိသားစုေတြကို ေတြ႕ဆံုဆက္ဆံသင့္ပါတယ္၊ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္မွာပါတဲ့ တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္ ၅၆ ေယာက္ကေတာ့ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၄၁ (ခ) အရ တိုင္းေဒသၾကီး သို႕မဟုတ္ ျပည္နယ္ တစ္ခုစီအတြက္ ကိုယ္စားလွယ္ ၄ ဦးက်စီ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္က အမည္စာရင္းတင္သြင္းတာမို႕ ျပည္နယ္ နဲ႕ တိုင္းေဒသၾကီး တစ္ခုစီမွာ ကိုယ္စားျပဳတဲ့ တပ္မေတာ္သား အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၄ ေယာက္စီ ရွိေနပါတယ္၊ အဲဒီ တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္ေတြက သူတို႕ရဲ့ မိခင္တပ္ရင္း တပ္ဖြဲ႕ေတြကိုေရာ၊ သက္ဆိုင္ရာ ျပည္နယ္၊ တိုင္းေဒသၾကီးမ်ားက ျပည္သူေတြကိုေရာ လႊတ္ေတာ္အေတြ႕အၾကံုရွင္းလင္းတာ၊ လူထုအသံနားေထာင္တာ လုပ္သင့္တာေပါ့၊ တပ္မေတာ္သားေတြ နဲ႕ သူတို႕ရဲ့ မိသားစုေတြမွာလဲ လႊတ္ေတာ္ၾကီးကို သူတို႕ရဲ့ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက တဆင့္ ရင္ဖြင့္ခ်င္တာ၊ ေတာင္းဆိုခ်င္တာ၊ တိုင္တန္းခ်င္တာ အမ်ားၾကီးရွိမွာပါ၊ 

ဒါေပမည့္လဲ ေနာက္ျပႆနာ တစ္ခုက တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္ေတြဟာ အေရြးခ်ယ္ခံကိုယ္စားလွယ္မ်ားလို လႊတ္ေတာ္ ၅ ႏွစ္သက္တမ္းအျပည့္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ႏိုင္သူမ်ား မဟုတ္ၾကပါ၊ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႕ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္က သူခန္႕ထားတဲ့ တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္ကို လႊတ္ေတာ္ထဲက ျပန္ေခၚျပီး ကိုယ္စားလွယ္အသစ္မ်ားနဲ႕ အစားထိုးတာကို လႊတ္ေတာ္အစည္းအေဝးေတြ အသစ္ျပန္စတိုင္း ေတြ႕ေနရတာပါ၊ တကယ္ေတာ့ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္မ်ား ပါဝင္ျခင္းဟာ ျပည္သူလူထုက ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ထားတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားနဲ႕ တပ္မေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား လႊတ္ေတာ္သက္တမ္း တစ္ခုအတြင္း အတူတကြ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရင္း အျပန္အလွန္နားလည္ ယံုၾကည္မႈေတြ တည္ေဆာက္လို႕ တိုင္းျပည္ေကာင္းေအာင္ ဝိုင္းဝန္းတည္ေဆာက္ၾကဖို႕ ျဖစ္သင့္ပါတယ္၊ လႊတ္ေတာ္ဆိုင္ရာ ျပ႒န္းခ်က္ ဥပေဒမ်ားဟာလဲ အေရြးခ်ယ္ခံကိုယ္စားလွယ္မ်ားေရာ၊ တပ္မေတာ္သား ကိုယ္စားလွယ္မ်ားေရာ အားလုံးအေပၚ အျပည့္အဝ သက္ေရာက္သင့္ပါတယ္၊ 

အခုအခ်ိန္အထိကေတာ့ လႊတ္ေတာ္ထဲက တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္မ်ားဟာ အေရြးခ်ယ္ခံကိုယ္စားလွယ္မ်ားနဲ႕ အတူတကြ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ျခင္းမရွိ၊ လူထုကို ကိုယ္စားမျပဳ လူထုနဲ႕ မပါတ္သက္ပဲ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္တစ္ေယာက္ထဲကိုပဲ သစၥာခံ၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအတြက္ တာဝန္၊ က်င့္ဝတ္ နဲ႕ စည္းကမ္းဆိုင္ရာ ျပ႒န္းခ်က္ေတြဟာလဲ သူတို႕အတြက္ မဟုတ္၊ ငါးႏွစ္ျပည့္ေအာင္ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ရွိဖို႕လဲ  မေသခ်ာ၊ ဒီလိုနဲ႕ တပ္မေတာ္သားကိုယ္စားလွယ္မ်ားဟာ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ သီးျခားအင္အားစုၾကီး တခုအေနနဲ႕ ရပ္တည္ျပီး လူထုနဲ႕ အလွမ္းေဝးေနဆဲဆိုတာ ဝမ္းနည္းစြာ ေတြ႕ျမင္ေနရပါတယ္၊

မဲဆနၵရွင္မ်ားအေပၚမွာ ပြင့္လင္းပါ

လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား လူထုနဲ႕ ေတြ႕ဆံုတဲ့အခါ အေရးအၾကီးဆုံးက ေတာ့ ပြင့္လင္းမႈ၊ ႐ိုးသားမႈရွိဖို႕ပါပဲ၊ လႊတ္ေတာ္အေဆာက္အအံုၾကီးက ဘယ္လို ခန္းနားထည္ဝါတာ၊ အစားအေသာက္ေတြက ဘယ္လို ေကာင္းမြန္တာ စတာေတြေျပာဖို႕ထက္ လႊတ္ေတာ္ထဲမွာ ျပည္သူလူထုအက်ိဳးစီးပြါးအတြက္ သူတို႕ဘာေတြ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တယ္၊ ေအာင္ျမင္မႈ၊ အေရးနိမ့္မႈေတြကို ႐ိုးသားစြာ တင္ျပဖို႕ပါ၊ လူထုရဲ့ အသံကို ေလးေလးစားစားနားေထာင္ျပီး ဥပေဒတစ္ခု ျဖစ္သင့္တာကို ျဖစ္ေအာင္ၾကိဳးစားေပးဖို႕ပါ၊

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာေတာ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တိုင္းဟာ ကိုယ္ပိုင္ ဝက္ဆိုက္ (Website) ေတြ ရွိၾကျပီး သူတို႕ရဲ့ လႊတ္ေတာ္တြင္း ေဆာင္ရြက္မႈေတြကို အဲဒီ ဝက္ဆိုက္ေတြမွာ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းတင္ျပထားပါတယ္၊ ဥပေဒ တစ္ရပ္ျပ႒န္းအတည္ျပဳႏိုင္ေရးအတြက္ ဦးေဆာင္အဆိုျပဳခဲ့တာေတြ၊ ျပည္သူလူထုအတြက္အက်ိဳးမရွိဘူးလို႕ ယံုၾကည္တဲ့ ဥပေဒေတြ အတည္မျပဳႏိုင္ေအာင္ ကန္႕ကြက္ခဲ့တာေတြ၊ မဲဆနၵရွင္ေတြကိုယ္စား သက္ဆိုင္ရာ ဝန္ၾကီး႒ာနေတြကို ေမးခြန္းေတြ ထုတ္ခဲ့တာေတြ၊ လႊတ္ေတာ္အစည္းအေဝးေတြမွာ ေျပာခဲ့တဲ့ မိန္႕ခြန္းေတြ၊အဆိုျပဳခ်က္ေတြ၊ တင္ျပခဲ့တဲ့ ဥပေဒမူၾကမ္းေတြ၊ သူ႕ကို ဆက္သြယ္ရမည့္ ေနရပ္လိပ္စာ၊ ဖုန္းနံပါတ္၊ အီးေမးလိပ္စာ စသျဖင့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ တစ္ေယာက္နဲ႕ ပါတ္သက္ျပီး ျပည္သူလူထုသိသင့္သမွ်ကို အဲဒီ ဝက္ဆိုက္ေတြမွာ ရွာေဖြ ေလ့လာႏိုင္ပါတယ္၊ အေရးအၾကီးဆုံးကေတာ့ မဲေပးမႈမွတ္တမ္း (Voting Record) ပါ၊ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ နဲ႕ အထက္လႊတ္ေတာ္ ဝက္ဆိုက္ေတြမွာလဲ ဥပေဒ တစ္ခုျခင္းကို မဲခြဲဆုံးျဖတ္ရာမွာ မဲေပးသူ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားရဲ့ အမည္စာရင္းကို သူတို႕ ေပးခဲ့တဲ့ မဲဆနၵနဲ႕တကြ ထုတ္ျပန္ေၾကညာပါတယ္၊

အဲဒီ မဲေပးမႈမွတ္တမ္းကို ၾကည့္ျပီး မဲဆနၵရွင္ေတြက ဒီလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ သူတို႕ရဲ့ အက်ိဳးစီးပြါးကို အမွတ္တကယ္ ကိုယ္စားျပဳျခင္း ရွိမရွိ သုံးသတ္ေဝဘန္ႏိုင္ၾကပါတယ္၊ တကယ္လို႕ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္က မဲဆနၵရွင္ေတြ လက္မခံႏိုင္တဲ့ ဥပေဒၾကမ္းကို ေထာက္ခံမဲေပးခဲ့တယ္ ဆိုရင္ အဲဒီ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ဟာ လူထုနဲ႕ ေတြ႕ဆံုပြဲေတြမွာ မဲဆနၵရွင္ေတြရဲ့ ေမးခြန္းထုတ္တာကို ခံရမွာ ျဖစ္သလို သူ႕ဘက္က ရပ္တည္ခ်က္ကိုလဲ မဲဆနၵရွင္ေတြကို ေလးေလးစားစားရွင္းျပရမွာပါ၊

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ အခုအခ်ိန္အထိ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာ မဲခြဲၾကတဲ့ အခါ လက္ေထာင္တာ၊ ဒါမွမဟုတ္ မတ္တပ္ရပ္တာနဲ႕ မဲခြဲၾကျပီး ဘယ္သူ ေထာက္ခံ၊ ဘယ္သူက ကန္႕ကြက္၊ ဘယ္သူက ၾကားေနျပီး ဘယ္သူက မဲေပးဖို႕ ပ်က္ကြက္တယ္ဆိုတာ မွတ္တမ္းတင္ျခင္း၊ ထုတ္ေဖာ္ေၾကညာျခင္း မေတြ႕ရပါ၊ ဒီေတာ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကိုယ္တိုင္က သူတို႕ရဲ့ မဲေပးမႈမွတ္တမ္းကို အမ်ားသိေအာင္ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းထုတ္ျပန္ ေၾကညာသင့္ပါတယ္၊ သူတို႕ ဘာေၾကာင့္ ဒီလို မဲေပးခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ သူတို႕ရဲ့ ရပ္တည္ခ်က္ကိုလဲ ရဲရဲရင့္ရင္႕ရွင္းျပသင့္ပါတယ္၊ ဒါဟာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ နဲ႕ တာဝန္ယူမႈ (Transparency and Accountability) ပါ၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တိုင္းဟာ မိမိတို႕ ေပးခဲ့တဲ့ မဲဆနၵကို အမ်ားသိေအာင္ ေၾကညာျပီး မိမိရဲ့ မဲဆနၵေၾကာင့္ ျဖစ္လာတဲ့၊ ဒါမွမဟုတ္ ျဖစ္မလာတဲ့ လႊတ္ေတာ္ရဲ့ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြအေပၚ တာဝန္ယူရမွာပါ၊

ဆိုၾကပါစို႕၊ မၾကာေသးခင္က ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္မွာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တစ္ေယာက္က ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႕ဝင္မ်ားအားလုံးနဲ႕ လႊတ္ေတာ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားအားလုံး ရဲ့ ပိုင္ဆိုင္မႈေတြကို လူထုသိေအာင္ တရားဝင္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာသင့္ေၾကာင္း အဆိုျပဳေတာ့ အမ်ားစုက ကန္႕ကြက္လို႕ အဲဒီအဆိုအေရးနိမ့္သြားပါတယ္၊ မတရားတဲ့ ဥပေဒ အခ်ိဳ႕ကို ရုတ္သိမ္းေပးဖို႕ တင္ျပတဲ့ အဆိုျပဳခ်က္ဟာလဲ အေရးနိမ့္ခဲ့ပါတယ္၊ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒဆိုင္ရာ ခံုရုံးကိစၥအျငင္းပြါးမႈမွာ ခံုရုံးတရားသူၾကီးမ်ားကို ျပစ္တင္စြတ္စြဲျခင္း မျပဳသင့္ပဲ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကိုသာ ျပင္ဆင္ျခင္းျဖင့္ ေျဖရွင္းသင့္ေၾကာင္း အဆိုျပဳခ်က္လဲ အေရးနိမ့္ခဲ့ပါတယ္၊ ကန္႕ကြက္မႈေတြ ရွိေနတဲ့ ၾကားက ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ နဲ႕ လိုက္ေလ်ာညီေထြမႈမရွိတဲ့ ဥပေဒအသစ္ေတြ အတည္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္၊ အမ်ားျပည္သူအတြက္ ရီစရာျဖစ္ေနျပီး လြတ္လပ္စြာ ေျပာေရးဆိုခြင့္ကို အၾကီးအက်ယ္ျခိမ္းေျခာက္လိုက္တဲ့ ေဒါက္တာ ဆိပ္ဖြားအေရးယူေရးေကာ္မရွင္ ေပၚေပါက္လာပါတယ္၊ အဲဒီ လႊတ္ေတာ္ရဲ့ ေဆာင္ရြက္မႈေတြမွာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြဟာ မိမိတို႕ ဘယ္ဘက္က ဘယ္လို ရပ္တယ္ခဲ့တယ္ ဆိုတာ ရဲရဲဝန္႕ဝန္႕ ေၾကညာသင့္ပါတယ္၊ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္က ထုတ္ျပန္တဲ့ ကိန္းဂဏန္းေတြေနာက္မွာ ပုန္းေအာင္းမေနသင့္ပါ၊ ျပည္သူလူထုဟာ သူတို႕ရဲ့ မဲဆနၵနယ္က လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္က ဘယ္လို မဲေပးခဲ့တယ္၊ ဘယ္လို ရပ္တည္ခဲ့တယ္ ဆိုတာကို သိခြင့္ရွိပါတယ္၊ လူထု ဆနၵ၊ လူထုအသံကို ကိုယ္စားျပဳတယ္ ဆိုတဲ့ လႊတ္ေတာ္ဟာလဲ လူထုအေပၚ ႐ိုးသားပြင့္လင္းရမွာပါ၊ ဥပေဒ တစ္ခုျခင္းအလိုက္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားရဲ့ မဲေပးမႈမွတ္တမ္းကို တရားဝင္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာသင့္ပါတယ္၊

ဆက္ေရးပါဦးမယ္၊

ေလးစားစြာ၊

ေအာင္ဒင္
ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၀၊ ၂၀၁၃