ဆက္၍ ေရြ႕ျခင္း၊ မေရြ႕ျခင္း၊ အပိုင္း (၅)

[7 Days ဂ်ာနယ္၊ အတြဲ (၁၃)၊ အမွတ္ (၂၃)၊ ဒီဇင္ဘာလ (၃၁)၊ ၂၀၁၄]

ဆက္၍ ေရြ႕ျခင္း၊ မေရြ႕ျခင္း၊ အပိုင္း (၅)

ေအာင္ဒင္

(၆) ႏိုင္ငံတကာဆက္ဆံေရး႐ႉေထာင့္က ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ရခိုင္ျပည္မွာရွိတဲ့ ဒုကၡသည္မ်ားအတြက္ ႏိုင္ငံတကာအစိုးရမ်ား၊ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားရဲ့ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈ အကူအညီမ်ား၊ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးဆိုင္ရာ အကူအညီမ်ားကို လက္ခံရမွာျဖစ္သလို အဲဒီအကူအညီေတြကို ဒုကၡသည္မ်ားထံ တိုက္႐ိုက္ပို႕ေဆာင္ေပးခ်င္တဲ့ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားကိုလည္း ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း လြတ္လပ္စြာ လႈပ္ရွားခြင့္ျပဳရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအဖြဲ႕အစည္းမ်ားရဲ့ လံုျခံုမႈကိုလည္း တာဝန္ယူရမွာျဖစ္ပါတယ္။ လက္ေတြ႕မွာလည္း ဒုကၡသည္ တစ္သန္းေက်ာ္ရဲ့ လိုအပ္ခ်က္မ်ားအတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံအစိုးရနဲ႕ ျပည္သူလူထုရဲ့ လႉဒါန္းကူညီမႈမ်ားက သမုဒၵရာထဲက်တဲ့ ေရတစ္စက္မွ်သာရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႕ ႏိုင္ငံတကာအကူအညီမ်ားကို ျငင္းပယ္ဖို႕ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။ အဲဒီလို ႏိုင္ငံတကာ အကူအညီမ်ားကို လက္ခံတဲ့ အခါမွာလည္း ရခိုင္အတြက္ တစ္ဝက္၊ အစၥလမ္ဘာသာဝင္မ်ားအတြက္ တစ္ဝက္ဆိုျပီး သဘာဝမက် သတ္မွတ္ေတာင္းဆိုတာမ်ိဳး မျဖစ္သင့္ပါ။ ဒုကၡသည္အေရအတြက္ကိုၾကည့္ရင္ ရခိုင္ဒုကၡသည္က ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္သာရွိျပီး အစၥလမ္ဘာသာဝင္ဒုကၡသည္က ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ ရွိေနတာပါ။ ပ်က္ဆီးဆုံးရွုံးမႈအတိုင္းအတာကို ၾကည့္ရင္လည္း ရခိုင္မ်ားရဲ့ ဆုံးရွုံးမႈက အစၥလမ္ဘာသာဝင္မ်ားရဲ့ ဆုံးရွုံးမႈထက္ အမ်ားၾကီးပိုနည္းပါတယ္။

ႏိုင္ငံတကာအကူအညီမ်ားကို လက္ခံဖို႕ လိုအပ္သလို ႏိုင္ငံတကာရဲ့ စိတ္ပူပန္မႈမ်ားကိုလည္း နားလည္လက္ခံရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အမွန္တကယ္ျဖစ္ပ်က္ေနတာကို ဖုံးကြယ္လို႕လည္း မရႏိုင္ပါ။ ဒါေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာနဲ႕ ဆက္ဆံရာမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာရဲ့ ေစတနာနဲ႕ လႉဒါန္းကူညီမႈမ်ားကို ေက်းဇူးတင္ရမွာျဖစ္ေပမည့္ မ႐ိုးသားတဲ့၊ ဘက္လိုက္တဲ့ ေထာက္ပံ့မႈမ်ားကို ျငင္းပယ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာရဲ့ သဘာဝက်တဲ့ ေတာင္းဆိုမႈမ်ားကို သေဘာတူရမွာျဖစ္ေပမည့္ သဘာဝမက်တဲ့၊ တစ္ဘက္သတ္ဆန္တဲ့ ေတာင္းဆိုမႈမ်ားကို ျပတ္ျပတ္သားသားျငင္းပယ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပဋိပကၡျဖစ္ပြါးရာ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းႏွစ္ခုအၾကား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးနဲ႕ အရင္လို ျပန္လည္ပူးေပါင္းေနထိုင္ေရးဆိုတာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ စိတ္ရွည္လက္ရွည္ အခ်ိန္ယူၾကိဳးပမ္းစည္းရုံးရမည့္လုပ္ငန္းျဖစ္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံတကာက ဖိအားေပးသူေတြကို ရဲရဲရင့္ရင့္ တံု႕ျပန္သင့္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ျပည္တြင္းက ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္မ်ားရဲ့ လံႈ႕ေဆာ္မႈေၾကာင့္တင္မကပဲ ကုလသမဂၢနဲ႕ ႏိုင္ငံတကာအစိုးရအခ်ိဳ႕ရဲ့ တစ္ဘက္သတ္ေတာင္းဆိုဖိအားေပးမႈေတြကလည္း ပဋိပကၡမ်ား ထပ္မံျဖစ္ပြါးေအာင္ လံႈ႕ေဆာ္ေနသလို ျဖစ္ေနပါတယ္။ အခုဆိုရင္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာတင္မကေတာ့ပဲ ရန္ကုန္၊ မိတီၳလာ၊ မနၱေလးစတဲ့ ျမိဳ႕ၾကီးမ်ားမွာ ေနထိုင္တဲ့ မြတ္စလင္အခ်ိဳ႕ကပါ သူတို႕သည္လည္း ရိုဟင္ဂ်ာျဖစ္ပါတယ္လို႕ ေႂကြးေၾကာ္ေနၾကပါျပီ။ ႏိုင္ငံတကာအသိအမွတ္ျပဳမႈမ်ားက ရိုဟင္ဂ်ာအျဖစ္ ေတာင္းဆိုမႈမ်ားကို အားေပးအားေျမႇာက္ျပဳရာေရာက္သလို ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ားကိုလည္း မတရားဖိႏွိပ္သလိုျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါကို အစိုးရက ႏိုင္ငံတကာက သိရွိနားလည္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္သင့္ပါတယ္။

#အစိုးရ၏ အားနည္းေသာ ေျဖရွင္းမႈမ်ား

အခုအခ်ိန္အထိေတာ့ အစိုးရရဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္အေရး ေျဖရွင္းမႈမ်ားဟာ ထိေရာက္မႈသိပ္မရွိဘူးလို႕ ျမင္ရပါတယ္။ လူ႕အခြင့္အေရးအေျခအေနမွာလည္း ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားရဲ့ အေျခအေနဟာ ႏိုင္ငံတကာေလ့လာသူမ်ား ဝမ္းနည္းပက္လက္ညည္းတြားရေလာက္ေအာင္ ဆုတ္ယုတ္က်ဆင္းေနဆဲပါ။ ဒုကၡသည္မ်ားအတြက္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ား ျပည့္စံုျခင္းမရွိသလို လူမႈေရး၊ ပညာေရးဆိုင္ရာ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားလည္း အားနည္းေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒုကၡသည္စခန္းထဲမွာကိုပဲ ၾကီးႏိုင္ငယ္ညွဥ္းဆက္ဆံမႈေတြရွိေနသလို ဒုကၡသည္စခန္းရဲ့ ျပင္ပကိုလည္း အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ပ်ံ႕ႏွံ႕ေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ လူမ်ိဳးစုအေရးဘက္က ၾကည့္ရင္လည္း အစိုးရရဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာမရွိဘူးဆိုတဲ့ ထပ္ခါထပ္ခါ ျငင္းဆန္ခ်က္ကို ေက်ာ္လြန္ျပီး ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးစုမ်ားလို႕ ႏိုင္ငံတကာအသိအမွတ္ျပဳမႈေတြ မ်ားလာတာ၊ ျပည္တြင္းမွာလည္း ရခိုင္ျပည္နယ္ျပင္ပက မြတ္စလင္အခ်ိဳ႕ကေတာင္ သူတို႕လည္း ရိုဟင္ဂ်ာပါလို႕ ေႂကြးေၾကာ္လာတာက အစိုးရရဲ့ ေျဖရွင္းခ်က္မ်ား မေအာင္ျမင္ေၾကာင္း သက္ေသျပေနပါတယ္။ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ေရးနဲ႕ ပတ္သက္ရင္လည္း အစိုးရလက္ရွိက်င့္သုံးေနတဲ့ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္၊ ႏိုင္ငံသားဥပေဒကို ေခတ္နဲ႕အညီ ျပင္ဆင္ႏိုင္ျခင္းမရွိေသးတဲ့အျပင္ လက္ရွိဥပေဒအတိုင္း ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ရွိသူမ်ားကို ႏိုင္ငံသားအျဖစ္အသိအမွတ္ျပဳျခင္းဟာ ေႏွးေကြးၾကန္႕ၾကာေနတုန္းပါ။ ႏိုင္ငံေတာ္နဲ႕ နယ္နမိတ္လုံျခံုေရးဘက္မွာလည္း နယ္စပ္ကို လံုျခံုေအာင္ မကာကြယ္ႏိုင္ေသးတဲ့အျပင္ ဒုကၡသည္မ်ား ေလွနဲ႕ ထြက္ေျပးေအာင္ လုံျခံုေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ားကိုယ္တိုင္က ဖိအားေပးေမာင္းထုတ္ေနတယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြ ထြက္ေပၚေနပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ထဲကေန ျမန္မာႏိုင္ငံျပည္မျမိဳ႕ၾကီးမ်ားဆီကို တရားမဝင္ေနထိုင္သူမ်ားကို အခေၾကးေငြယူျပီး လွ်ိဳ႕ဝွက္သယ္ယူပို႕ေဆာင္ေပးေနတာေတြလည္း ၾကားေနရပါတယ္။ အင္အားၾကီးမားလွတဲ့ ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္မ်ားရဲ့ အမုန္းတရားေဟာေျပာလံႈ႕ေဆာ္မႈေတြကိုလည္း တားျမစ္ႏိုင္စြမ္းမရွိေသးပါ။

ႏိုင္ငံမဲ့လူသားမ်ားအေရးမွာလည္း ဒီကေန႕အထိ သန္းနဲ႕ခ်ီတဲ့ ႏိုင္ငံမဲ့လူသားေတြ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း ရွိေနဆဲပါ။ ႏိုင္ငံမဲ့လူသားမ်ားထဲက ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္မ်ားရဲ့ အၾကမ္းဖက္ဝါဒလံႈ႕ေဆာ္မႈမ်ားနဲ႕ ရခိုင္၊ ျမန္မာမုန္းတီးေရးလံႈ႕ေဆာ္မႈမ်ား၊ ႏိုင္ငံျပင္ပကေန စိမ့္ဝင္လာတဲ့ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ားကိုလည္း မတားဆီးႏိုင္ပါ။ ႏိုင္ငံတကာဆက္ဆံေရး႐ႉေထာင့္ကၾကည့္ရင္ေတာ့ အဆိုးဆုံးလို႕ ေျပာရမွာပါ။ ေရွ႕က အေရး (၅) ခုမွာ မေအာင္ျမင္တဲ့အခါက်ေတာ့ ႏိုင္ငံတကာဆက္ဆံေရးမွာလည္း နိမ့္က်အားနည္းရပါတယ္။ ကုလသမဂၢအေထြေထြအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ ဘန္ကီမြန္က ႐ိုဟင္ဂ်ာလို႕ သုံးတာကို ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ကေန ကန္႕ကြက္ေၾကာင္းေၾကညာေပမည့္ ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံမွာ အေမရိကန္၊ ဥေရာပသမဂၢတို႕က ဦးေဆာင္တင္သြင္းတဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မွာ ရိုဟင္ဂ်ာလို႕ ထပ္ခါထပ္ခါသုံးစြဲတာနဲ႕ ရိုဟင္ဂ်ာကို လူမ်ိဳးစုအျဖစ္၊ ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳေရးဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို ထိထိေရာက္ေရာက္ မကန္႕ကြက္ႏိုင္ပါ။ 

ရခိုင္ျပည္နယ္ေဒသခံမ်ားရဲ့ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားအေပၚ ရန္လိုမႈကလည္း အစိုးရရဲ့ ႏိုင္ငံတကာဆက္ဆံေရးကို အားနည္းေစျပန္ပါတယ္။ အေမရိကန္သမၼတ အိုဘားမားက ႏိုဝင္ဘာလအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံခရီးစဥ္မွာ သမၼတဦးသိန္းစိန္၊ လႊတ္ေတာ္ဥကၠ႒မ်ားျဖစ္ၾကတဲ့ သူရဦးေရႊမန္းနဲ႕ ဦးခင္ေအာင္ျမင့္၊ လႊတ္ေတာ္ေကာ္မတီဥကၠ႒ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႕နဲ႕ ေတြ႕ဆံုရာမွာ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ထပ္ခါထပ္ခါသုံးစြဲျပီး ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားအတြက္ အေရးဆိုသြားခဲ့ပါတယ္။ ဘယ္သူကမွ မကန္႕ကြက္ၾကပါ။ အစိုးရက မၾကာခင္အေကာင္အထည္ေဖာ္မယ္လို႕ ျပင္ဆင္ေနတဲ့ ရခိုင္လႈပ္ရွားမႈစီမံကိန္း (Rakhine Action Plan) ဟာလည္း မစရေသးခင္မွာတင္ အေမရိကန္အစိုးရက ဖိအားေပးလို႕ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ဖို႕ စဥ္းစားေနရပါျပီ။

#မလိုလားအပ္ေသာ ႏိုင္ငံတကာဖိအားေပးမႈမ်ားကို ျပည္သူ႕အားႏွင့္ တံု႕ျပန္ႏိုင္ဖို႕

အရင္တုန္းက ျမန္မာအစိုးရအေပၚ ႏိုင္ငံတကာအစိုးရမ်ားရဲ့ ဖိအားေပးမႈေတြဟာ ျမန္မာျပည္သူမ်ားရဲ့ အက်ိဳးစီးပြါးအတြက္ျဖစ္လို႕ ျမန္မာျပည္သူမ်ားက ၾကိဳဆိုေထာက္ခံခဲ့ၾကပါတယ္။ အခုအခ်ိန္အထိလည္း ျမန္မာအစိုးရအေပၚ ဒီမိုကေရစီနဲ႕ လူ႕အခြင့္အေရးမ်ားကို အာမခံေရး၊ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမ်ားကို ေရွ႕တိုးေဆာင္ရြက္ေရး ႏိုင္ငံတကာဖိအားေပးမႈမ်ားကို က်ေနာ္တို႕ လိုအပ္ေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။ သို႕ေသာ္လည္း ရခိုင္ျပည္နယ္အေရးနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး ႏိုင္ငံတကာအစိုးရရဲ့ ဖိအားေပးမႈေတြဟာ ျမန္မာအစိုးရကိုတင္ သက္ေရာက္မႈရွိတာမဟုတ္ပဲ ျမန္မာျပည္သူမ်ားအေပၚမွာပါ သက္ေရာက္မႈရွိေနပါတယ္။ အဲဒီဖိအားေပးမႈေတြက ျမန္မာအစိုးရကို အၾကပ္အတည္းေတြ႕ေစသလို ျမန္မာျပည္သူမ်ားရဲ့ အက်ိဳးစီးပြါးကိုလည္း ထိခိုက္ေစပါတယ္။ ျမန္မာျပည္သူမ်ားရဲ့ ႏွလုံးသားကိုလည္း နာက်င္ေစပါတယ္။ ဒီဖိအားေပးမႈဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ မလိုလားအပ္ေသာႏိုင္ငံတကာ ဖိအားေပးမႈ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို မလိုလားအပ္တဲ့ ဖိအားေပးမႈကို အစိုးရနဲ႕ ျပည္သူ အတူတကြ ညီညီညြတ္ညြတ္တံု႕ျပန္ႏိုင္မွ ႏိုင္ငံတကာရဲ့ ဘက္လိုက္မႈကို ျပန္လည္တည့္မတ္ႏိုင္မွာျဖစ္ျပီး ျမန္မာျပည္ရဲ့ ဂုဏ္သိကၡာကို ျပန္လည္ျမႇင့္တင္ႏိုင္မွာ၊ တစ္ႏိုင္ငံလုံးအတြက္ အင္မတန္အေရးၾကီးတဲ့ ျပႆနာၾကီးကို မွန္မွန္ကန္ကန္၊ မွ်မွ်တတ ေျဖရွင္းႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

သို႕ေသာ္လည္း  အစိုးရက ျပည္သူလူထုအေပၚ စိတ္ရွည္သည္းခံျခင္းမရွိသ၍၊ ျပည္သူလူထုရဲ့ နစ္နာမႈေတြကို မွ်မွ်တတ ေျဖရွင္းေပးျခင္းမရွိသ၍၊ ျပည္သူလူထုရဲ့ အက်ိဳးစီးပြါးကို အျပည့္အဝေဆာင္က်ဥ္းေပးႏိုင္စြမ္း မရွိသ၍၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယနၱရားၾကီးထဲမွာ ကိုယ္က်ိဳးစီးပြါးနဲ႕ ခရိုနီအက်ိဳးစီးပြါးဦးစားေပးသူေတြ ေနရာရေနသ၍၊ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ႏိုင္ငံေတာ္အာဏာကို စိုးမိုးခ်ဳပ္ကိုင္ျပီး လူ႕အသက္ေတြကို အလိုရွိသလို သတ္ျဖတ္ႏိုင္ေနသ၍၊ အစိုးရကိုယ္တိုင္က သတင္းမီဒီယာနဲ႕ ေက်ာင္းသားမ်ား၊ အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားကို ရန္လိုေနသ၍၊ တိုင္းရင္းသားမ်ားရဲ့ ရသင့္ရထိုက္တဲ့ အခြင့္အေရးမ်ားကို အာမခံခ်က္ေပးႏိုင္ျခင္း မရွိသ၍ အစိုးရနဲ႕ ျပည္သူ ၾကည္ျဖဴညီညြတ္ဖို႕ဆိုတာ ျဖစ္လာႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါ။

က်န္ေနေသးတဲ့ ၁၅ လၾကာသက္တမ္းအတြင္းမွာ သမၼတဦးသိန္းစိန္အေနနဲ႕ ျပည္သူလူထုရဲ့ ၾကည္ျဖဴမႈကို ရရွိေအာင္ၾကိဳးစားႏိုင္မယ္ဆိုရင္ လက္ရွိရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ျပႆနာအားလုံးကို အျပည့္အဝမေျဖရွင္းႏိုင္ရင္ေတာင္မွ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား အရွိန္အဟုန္နဲ႕ ဆက္လက္ေရြ႕လ်ားႏိုင္ျပီး အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိ  ေအာင္ျမင္မႈရရွိႏိုင္မွာ၊ ေနာက္တက္လာမည့္အစိုးရသစ္အတြက္ ေကာင္းမြန္ေသာအစဥ္အလာမ်ားကို ခ်န္ထားရစ္ခဲ့ႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္သူလူထုလက္ခံၾကည္ျဖဴတဲ့ အစိုးရျဖစ္လာမယ္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံတကာအစိုးရမ်ားရဲ့ မလိုလားအပ္ေသာ ဖိအားေပးမႈမ်ားကို ယံုယံုၾကည္ၾကည္၊ ခိုင္ခိုင္မာမာ တံု႕ျပန္ႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

တိုင္းျပည္ရဲ့ ျပႆနာမ်ားအားလုံးကို ျပည္တြင္းမွာပဲ အစိုးရနဲ႕ ျပည္သူ ၾကည္ၾကည္ျဖဴျဖဴ ညီညီညြတ္ညြတ္ ေျဖရွင္းႏိုင္မယ္ဆိုရင္ ျပည္ပဖိအားေပးမႈမ်ားအားလုံးကို စိုးရိမ္စရာရွိေတာ့မွာ မဟုတ္ပါ။ အစိုးရနဲ႕ ျပည္သူ အျပန္အလွန္ၾကည္ျဖဴလို႕ တိုင္းျပည္အက်ိဳးစီးပြါး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ၾကမယ္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံတကာအစိုးရေတြရဲ့ ဖိအားေပးမႈေတြကို "က်ေနာ္တို႕ကို နားလည္ပါဗ်ာ၊ က်ေနာ္တို႕ကို အခ်ိန္ေပးပါဗ်ာ" လို႕ ေတာင္းပန္တိုး႐ိႈးေနရမွာ မဟုတ္ပါ။

ေလးစားစြာ

ေအာင္ဒင္
ႏိုဝင္ဘာလ ၂၂၊ ၂၀၁၄

ဦးထုပ္တစ္လုံး၏ အထုပၸတိၱ

ဦးထုပ္တစ္လုံး၏ အထုပၸတိၱ

ေအာင္ဒင္

တစ္ခါတစ္ရံမွာ
ေခါင္းေပၚက ဖြာလန္က်ဲဆံပင္ေတြကို ထိန္းကြပ္ဖို႕
က်ေနာ္တို႕ ဦးထုပ္ေဆာင္းၾကတယ္…။

တစ္ခါတစ္ရံမွာ
ဆံပင္မရွိတဲ့ေခါင္းကို အရိပ္မွ်ေပးဖို႕
က်ေနာ္တို႕ ဦးထုပ္ေဆာင္းၾကတယ္…။

တစ္ခါတစ္ရံမွာ
မျမင္မေတြ႕ခ်င္သူေတြကို
မျမင္ခ်င္ေယာင္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႕
က်ေနာ္တို႕ ဦးထုပ္ေဆာင္းၾကတယ္…။

ဦးထုပ္တစ္လုံးဟာ
က်ေနာ္႔အတြက္ေတာ့
အင္မတန္ အသုံးဝင္တာေပါ့
ရာသီဥတုကို အကာအကြယ္ေပးဖို႕ လိုအပ္တယ္
စိတ္က်န္းမာေရးကို အေထာက္အကူျပဳဖို႕ လိုအပ္တယ္
ရန္သူစစ္စစ္မဟုတ္ၾကသူေတြကို
ဥေပကၡာျပဳဖို႕ လိုအပ္တယ္…။

ျပီးေတာ့
ေနာက္ေက်ာမွာ အၾကိမ္ၾကိမ္ထိုးစိုက္တဲ့ ဓားေတြေၾကာင့္
နာက်င္ဝမ္းနည္းျပီး မ်က္ရည္က်မိတဲ့အခ်ိန္
ကိုယ္႔မ်က္ႏွာကို တစ္ပါးသူမေတြ႕ေအာင္
ကြယ္ဝွက္ႏိုင္ဖို႕လည္း လိုအပ္ေသးတယ္…။

ေက်းဇူးပါ ဦးထုပ္ကေလးရယ္…။။။

(စက္တင္ဘာ ၂၀၊ ၂၀၁၄)

ဆက္၍ ေရြ႕ျခင္း၊ မေရြ႕ျခင္း၊ အပိုင္း (၄)

[7 Days ဂ်ာနယ္၊ အတြဲ (၁၃)၊ အမွတ္ (၂၂)၊ ဒီဇင္ဘာလ (၂၄)၊ ၂၀၁၄]

ဆက္၍ ေရြ႕ျခင္း၊ မေရြ႕ျခင္း၊ အပိုင္း (၄)

ေအာင္ဒင္

#မေျဖရွင္းႏိုင္ေသးေသာ ရခိုင္ျပည္နယ္အေရး

ရခိုင္ျပည္နယ္ ျပႆနာနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး (၁) လူ႕အခြင့္အေရး (၂) လူမ်ိဳးစုအေရး (၃) ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္အေရး (၄) ႏိုင္ငံေတာ္နဲ႕ နယ္နမိတ္လံုျခံုေရး (၅) ႏိုင္ငံမဲ့လူသားမ်ားအေရးနဲ႕ (၆) ႏိုင္ငံတကာဆက္ဆံေရးဆိုျပီး အေရး (၆) ပါးဦးစားေပးေျဖရွင္းရမယ္လို႕ က်ေနာ္ယူဆပါတယ္။

(၁) လူ႕အခြင့္အေရး႐ႉေထာင့္က ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းက အစၥလမ္ဘာသာဝင္ေတြဟာ လူသားေတြပဲ ျဖစ္ၾကလို႕ လူ႕အခြင့္အေရးေတြ ခံစားခြင့္ရွိၾကရမွာပါ။ သူတို႕ရဲ့ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ လူမႈေရးလိုအပ္ခ်က္ေတြကို ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရက တာဝန္ယူေထာက္ပံ့ေပးရမွာပါ။ သူတို႕ရဲ့ ဘဝလုံျခံုေရး၊ လြတ္လပ္စြာကိုးကြယ္ယံုၾကည္ခြင့္မ်ားကိုလည္း အစိုးရက အကာအကြယ္ေပးရမွာပါ။ သူတို႕ကို အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္သူမ်ားရွိလာရင္၊ ခြဲျခားဆက္ဆံႏွိမ့္ခ်သူမ်ားရွိလာရင္ အစိုးရက က်ဴးလြန္သူမ်ားကို ထိထိေရာက္ေရာက္အေရးယူရမွာျဖစ္ျပီး ဒီ အစၥလမ္ဘာသာဝင္မ်ားထဲက ဥပေဒခ်ိဳးေဖာက္ရင္လည္း အစိုးရက ထိထိေရာက္ေရာက္အေရးယူရမွာပါ။ သူတို႕ေတြ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားတဲ့ အကူအညီမ်ား အျပည့္အဝရႏိုင္ေရးကိုလည္း အစိုးရက တာဝန္ခံရမွာပါ။ သူတို႕ဆီ လာေရာက္အကူအညီေပးခ်င္တဲ့ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားကို အစိုးရက လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ျပဳရမွာပါ။

(၂) လူမ်ိဳးစုအေရး ႐ႉေထာင့္ကၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ လူမ်ိဳးစုတစ္စု ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အမွန္တကယ္ရွိ၊မရွိဆိုတာ ေသေသခ်ာခ်ာေဆြးေႏြးေျဖရွင္းရမည့္ ျပႆနာပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံလို တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္ရွိေနတဲ့ ႏိုင္ငံတစ္ခုမွာ လူမ်ိဳးစုတစ္စုရွိျခင္း၊ မရွိျခင္းဆိုတာ အင္မတန္ၾကီးမားတဲ့ ျပႆနာပါ။ အေမရိကန္အပါအဝင္ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားက "လူတိုင္းလူတိုင္းဟာ သူတို႕ ဘာလူမ်ိဳးဆိုတာကို သူတို႕ဘာသာ ႏွစ္သက္သလို အဓိပၸာယ္ဖြင့္ခြင့္ရွိတယ္ (Self-identification)။ ဒါေၾကာင့္မို႕ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားက သူတို႕ကိုယ္သူတို႕ ရိုဟင္ဂ်ာလို႕ ေခၚေဝၚသတ္မွတ္တာကို အသိအမွတ္ျပဳရမယ္" လို႕ သေဘာထားရွိၾကပါတယ္။ 

ကုလသမဂၢ၊ လူ႕အခြင့္အေရးေကာင္စီက ခန္႕အပ္တာဝန္ေပးထားတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံလူ႕အခြင့္အေရးအေျခအေနဆိုင္ရာ အထူးစံုစမ္းစစ္ေဆးေရးမႉး ယန္ဟီလီ (UN Special Reppoeteur on the situation of Human Rights in Myanmar, Ms. Yanghee Lee) က ၂၀၁၄ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလ ၂၃ ရက္ေန႕မွာ ၆၉ ၾကိမ္ေျမာက္ ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံကို တင္သြင္းတဲ့ အစီရင္ခံစာ၊ အပိုဒ္ (၅၁) မွာ ေအာက္ပါအတိုင္း ေရးသားတင္ျပပါတယ္။

"(၅၂)။ စကားလုံးအသုံးအႏႈန္းႏွင့္ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္မ်ားသည္ အထူးတလည္ အထိအခိုက္မခံေသာ ကိစၥမ်ားျဖစ္ပါသည္။ အထူးကိုယ္စားလွယ္အား အစိုးရက ရိုဟင္ဂ်ာ ဆိုသည္ကို အသိအမွတ္မျပဳသျဖင့္ ယင္းအသုံးအႏႈန္းကို မသုံးစြဲရန္ ထပ္ခါထပ္ခါ သတိေပးၾကပါသည္။ ဤကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး  အထူးကိုယ္စားလွယ္မွ လူနည္းစုမ်ား၏ ၎တို႕၏ လူမ်ိဳး၊ ႏိုင္ငံသား၊ ကိုးကြယ္ရာဘာသာႏွင့္ ေျပာဆိုရာဘာသာစကားမ်ားအေပၚ အေျချပဳ၍ မိမိကိုယ္ကို အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခြင့္ကို ေထာက္ျပခ်င္ပါသည္။ လူနည္းစုမ်ား၏ မိမိကိုယ္ကို အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခြင့္သည္ ႏိုင္ငံအစိုးရမ်ား လိုက္နာရန္တာဝန္ရွိသည့္၊ ႏိုင္ငံတကာလူ႕အခြင့္အေရးဥပေဒ၏ အဓိက ျပ႒ာန္းခ်က္လည္းျဖစ္သည့္ လူတစ္ဦးခ်င္းစီ (သို႕မဟုတ္) လူအသင္းအဖြဲ႕မ်ားအေပၚ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္းကို တားဆီးကာကြယ္ရန္တာဝန္ႏွင့္ ဆက္စပ္ေနပါသည္။ ကုလသမဂၢ၏ "ကေလးသူငယ္မ်ား၏ အခြင့္အေရးဆိုင္ရာေကာ္မတီ"၊ "လူ႕အခြင့္အေရးေကာင္စီ" ႏွင့္ "အေထြေထြညီလာခံ" အပါအဝင္ လူ႕အခြင့္အေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းအမ်ားအျပားက ရိုဟင္ဂ်ာဆိုသည့္ အသုံးအႏႈန္းကို လက္ခံသုံးစြဲေနၾကပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ ရိုဟင္ဂ်ာ ဆိုသည္မွာ သက္ဆိုင္သည့္ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းက ၎တို႕ကို အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုရန္ ၎တို႕ကိုယ္တိုင္ေရြးခ်ယ္ထားျခင္းျဖစ္ျပီး ၎တို႕၏ ကိုယ္ပိုင္ေရြးခ်ယ္မႈကို က်မတို႕က လက္ခံအသိအမွတ္ျပဳရမည္ျဖစ္ပါသည္။"

က်ေနာ္႕အျမင္မွာေတာ့ ကိုယ့္ကိုကိုယ္အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခြင့္ဆိုတာ လူတစ္ဦးခ်င္းစီနဲ႕ပဲ သက္ဆိုင္တယ္လို႕ ယူဆပါတယ္။ က်ေနာ္႕မွာ ေအာင္ဒင္ ဆိုတဲ့ အမည္အျပင္ အျခား အမည္သုံးမ်ိဳးရွိပါေသးတယ္။ ေနာက္ထပ္ အျခားအမည္တစ္ခုကို ေရြးခ်ယ္ခ်င္ရင္ ေရြးခ်ယ္ခြင့္လည္းရွိပါတယ္။ ဒါေတာင္မွ က်ေနာ္ေရြးခ်ယ္သုံးစြဲတဲ့ အမည္ေတြအေပၚ အသိအမွတ္ျပဳသူေတြက မတူညီၾကပါ။ က်ေနာ္႕ ေမေမနဲ႕ ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းမ်ား၊ ေက်ာင္းေနဘက္မ်ားအတြက္ေတာ့ က်ေနာ္ဟာ "ခ်စ္ကိုကို" ပါ။ ကဗ်ာေရးေဘာ္ေရးဘက္မ်ားအတြက္ေတာ့ က်ေနာ္ဟာ "ဒတၳ" ပါ။ ႏိုင္ငံေရးလုပ္ေဖာ္ကိုင္ဘက္မ်ားအတြက္ေတာ့ က်ေနာ္ဟာ "ေအာင္ဒင္" ပါ။ ျပည္တြင္းက မိတ္ေဆြအခ်ိဳ႕အတြက္ေတာ့ က်ေနာ္ဟာ "ကိုသားၾကီး" ျဖစ္ေနျပန္ပါတယ္။ ကိုယ္တိုင္ ေရြးခ်ယ္တဲ့ နံမည္ကိုေတာင္မွ အားလုံးက တညီတညြတ္တည္းအသိအမွတ္ျပဳၾကတာ မဟုတ္ပါ။ 

လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္အတြက္ ကိုယ္ၾကိဳက္တဲ့အမည္ေရြးခ်ယ္ေခၚေဝၚခြင့္ရွိေပမည့္ လူမ်ိဳးစုနံမည္ကိုေတာ့ ၾကိဳက္သလိုေပးခြင့္မရွိ။ လူမ်ိဳးစုဆိုတာကို အသစ္ဖန္တီးခြင့္မရွိလို႕ ယူဆပါတယ္။ က်ေနာ္တို႕တိုင္းျပည္မွာ လက္ရွိ အသိအမွတ္ျပဳထားတဲ့ လူမ်ိဳးစုအားလုံးမွာ သမိုင္းအစဥ္အလာ၊ ကိုယ္ပိုင္ယဥ္ေက်းမႈ၊ ကိုယ္ပိုင္ဘာသာစကား၊ ႏွစ္ေပါင္း ရာေပါင္း ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ အေျခခ်ေနထိုင္ရာ နယ္ေျမ၊ သိသာထင္ရွားတဲ့ သမိုင္းအေထာက္အထားေတြ ရွိၾကပါတယ္။ သူတို႕ရဲ့ လူမ်ိဳးစုအမည္ေတြကလည္း ဒီဘက္ေခတ္မွာမွ တစ္ဦးတစ္ေယာက္က တီထြင္ဖန္တီးတာမဟုတ္ပဲ ျမန္မာႏိုင္ငံသမိုင္းအတူ ျဖစ္ေပၚတည္ရွိခဲ့ၾကတာပါ။

ကုလသမဂၢက ေျပာသလို ရိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးစုဆိုတာကို အလြယ္တကူ လက္ခံဖို႕ ဆိုတာ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာအစိုးရက ေျဖရွင္းသလို ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတာ မရွိဘူးလို႕ ထပ္ခါထပ္ခါ ျငင္းဆိုေနတာလည္း မလံုေလာက္ပါ။ အစိုးရက ဦးေဆာင္ျပီး ရိုဟင္ဂ်ာရွိေၾကာင္း ေထာက္ခံသူေတြ၊ ရိုဟင္ဂ်ာမရွိဘူးလို႕ ကန္႕ကြက္သူေတြ၊ ျမန္မာ့သမိုင္းကြၽမ္းက်င္သူေတြ၊ ႏိုင္ငံတကာေလ့လာသူေတြပါဝင္တဲ့ ညီလာခံတစ္ခုက်င္းပလို႕ ဒီျပႆနာကို ေဆြးေႏြးေျဖရွင္းသင့္ပါတယ္။

ကိုယ့္ကိုကိုယ္ အသိအမွတ္ျပဳခြင့္ရွိတယ္လို႕ ကုလသမဂၢက ေျပာတာလြယ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီလို ရိုဟင္ဂ်ာ ဆိုတာကို လူမ်ိဳးစုတစ္ခုအေနနဲ႕ အသိအမွတ္ျပဳ႐ံုနဲ႕ေရာ ေက်နပ္ၾကမွာလား။ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတာကို ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းမွာ ေရာက္ရွိေနထိုင္ေနၾကတဲ့ တရုတ္၊ အိနိၵယ၊ မေလး၊ ထိုင္း လူမ်ိဳးမ်ားနည္းတူ ႏိုင္ငံျခားကေရာက္လာတဲ့ လူမ်ိဳးစု (Foreign Ethnic) တစ္ခုလို႕ အသိအမွတ္ျပဳရင္ေတာင္မွ အဲဒီပုဂိၢဳလ္မ်ားက ေက်နပ္ၾကမယ္မထင္ပါ။ သူတို႕ေတာင္းဆိုေနတာက တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစု (Indegenous Ethnic) တစ္စုအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳခံရဖို႕ ေတာင္းဆိုေနတာပါ။ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုျဖစ္လာျပီဆိုရင္ လူမ်ိဳးစုဆိုင္ရာ အခြင့္အေရးေတြ၊ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ေတြ၊ ႏိုင္ငံေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယနၱရားနဲ႕ ဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္မွာ လူမ်ိဳးစုကိုယ္စားျပဳပါဝင္ခြင့္ေတြ၊ လူမ်ိဳးစုထုံးစံ (သို႕မဟုတ္) ဘာသာေရးအယူအဆအရ ကိုယ္ပိုင္တရားစီရင္ခြင့္ေတြ ဆက္တိုက္ ေတာင္းဆိုလာမည့္ အလားအလာရွိပါတယ္။ က်ေနာ္တို႕ ျမန္မာျပည္သူေတြ အဲဒီေလာက္အထိေတာ့ သေဘာမေကာင္းႏိုင္ပါ။

(၃) ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ေပးေရးနဲ႕ ပတ္သက္ရင္လည္း လက္ရွိအေျခအေနမွာ အစိုးရက ၁၉၈၂ ခု ႏိုင္ငံသားဥပေဒအတိုင္း ေဆာင္ရြက္ေနတာရွိပါတယ္။ အဲဒီ တည္ဆဲ ႏိုင္ငံသားဥပေဒကိုယ္တိုင္ကို ႏိုင္ငံတကာ လူ႕အခြင့္အေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ားက လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္တဲ့ ဥပေဒတစ္ရပ္အျဖစ္ ကန္႕ကြက္ေနၾကတာပါ။ ဥပေဒအရ ႏိုင္ငံသားအဆင့္အတန္းကို (က) ႏိုင္ငံသား၊ (ခ) ဧည့္ႏိုင္ငံသား နဲ႕ (ဂ) ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ရသူဆိုျပီး အဆင့္အတန္း သုံးမ်ိဳးခြဲျခားထားတာကို က်ေနာ္ကိုယ္တိုင္လည္း လက္မခံႏိုင္ပါ။ အထူးသျဖင့္ ဒုတိယတန္းစားနဲ႕ တတိယတန္းစားႏိုင္ငံသားမ်ားျဖစ္ၾကတဲ့ ဧည့္ႏိုင္ငံသား နဲ႕  ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ရသူေတြကို သူတို႕ရဲ့ ဘဝသက္တမ္းအတြင္း အခ်ိန္ကာလနဲ႕ စည္းကမ္းခ်က္ေတြသတ္မွတ္ျပီး ႏိုင္ငံသားအျပည့္အဝျဖစ္ခြင့္မေပးထားတဲ့ အတြက္ ရက္စက္လြန္း၊ ခြဲျခားလြန္းတယ္လို႕ ယူဆပါတယ္။ တစ္ဘက္မွာလည္း ႏိုင္ငံတကာေတာင္းဆိုခ်က္ေတြက ရိုဟင္ဂ်ာလို႕ သူတို႕အသိအမွတ္ျပဳသူမ်ားကို ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ အျပည့္အဝအသိအမွတ္ျပဳဖို႕ပါ။ 

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာေတာင္ အျမဲတမ္းေနထိုင္ခြင့္ (Permanent Resident) ငါးႏွစ္ျပည့္လို႕ ႏိုင္ငံသား ျဖစ္ခြင့္ေလွ်ာက္ၾကတဲ့အခါ စာေမးပြဲေျဖဆိုၾကရပါတယ္။ စာေမးပြဲမွာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံရဲ့ သမိုင္းနဲ႕ လက္ရွိႏိုင္ငံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္၊ အေမရိကန္ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒေတြကို နားလည္ျခင္းအတိုင္းအတာကို စစ္ေဆးပါတယ္။ အဂၤလိပ္စာ ေရးသားႏိုင္စြမ္း၊ ေျပာဆိုႏိုင္စြမ္း၊ နားလည္ႏိုင္စြမ္း၊ ဖတ္႐ႉႏိုင္စြမ္းေတြကို စစ္ေဆးပါတယ္။ စာေမးပြဲက်လို႕ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္မရသူေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ အဲဒီ စာေမးပြဲေအာင္မွ ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳတဲ့ အခမ္းအနားကို တက္ေရာက္ခြင့္ရပါတယ္။ အဲဒီအခမ္းအနားမွာအေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ့ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒနဲ႕ ႏိုင္ငံေတာ္ကို သစၥာရွိပါမည္။ လိုအပ္လ်င္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကို ကာကြယ္ဖို႕ စစ္မႈထမ္းပါမည္လို႕ က်မ္းက်ိန္ကတိကဝတ္ျပဳရပါတယ္။ 

က်ေနာ္တို႕ႏိုင္ငံမွာလည္း ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ေပးဖို႕အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံသမိုင္း၊ ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈ၊ ႏိုင္ငံေတာ္ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒေတြအေပၚ နားလည္ႏိုင္စြမ္းေတြကို စာေမးပြဲစစ္ဖို႕ လိုပါလိမ့္မယ္။ ျမန္မာဘာသာစကား ကြၽမ္းက်င္မႈကို စစ္ေဆးဖို႕လိုအပ္ပါလိမ့္မယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသားျဖစ္ခ်င္သူဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ သစၥာရွိဖို႕၊ ျပည္ပအစိုးရမ်ားကို သစၥာမခံဖို႕၊ ျပည္ပရန္ကိုကာကြယ္ဖို႕ လိုအပ္တဲ့အခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ စစ္မႈထမ္းႏိုင္ဖို႕ လိုအပ္ပါလိမ့္မယ္။ ကုလသမဂၢက ခြၽင္းခ်က္မရွိ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ေပးဖို႕ ေတာင္းဆိုေနတာ သိပ္လြန္လြန္းေနပါတယ္။ သို႕ေသာ္လည္း က်ေနာ္တို႕ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္မွာလည္း အင္မတန္တင္းၾကပ္လြန္းတဲ့ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံသားဥပေဒကို ႏိုင္ငံတကာက်င့္ထုံးမ်ားနဲ႕ အညီ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ဖို႕နဲ႕ ႏိုင္ငံသားျဖစ္သင့္ျဖစ္ထိုက္သူမ်ားကို ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္အသိအမွတ္ျပဳျပီး ႏိုင္ငံတြင္း ဘယ္ေနရာမွာမဆို လြတ္လပ္စြာအေျခခ်ေနထိုင္ခြင့္ေတြေပးဖို႕ တာဝန္ရွိပါတယ္။

(၄) ႏိုင္ငံေတာ္နဲ႕ နယ္နမိတ္လံုျခံုေရး႐ႉေထာင့္ကေတာ့ ရွင္းပါတယ္။ အစိုးရက ေဒသအတြင္း ပဋိပကၡမ်ားထပ္မံမျဖစ္ပြါးေအာင္ လံုျခံုေရးအင္အားနဲ႕ အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈေတြ တိုးျမႇင့္ဖို႕ လိုအပ္သလို နယ္နမိတ္လံုျခံုေရးအတြက္ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ေတြ အင္အားတိုးျမႇင့္ခ်ထားရမွာပါ။ ပဋိပကၡမ်ားကို မျဖစ္ပြါးခင္ ၾကိဳတင္တားဆီးႏိုင္ဖို႕ စံုစမ္းေထာက္လွမ္းမႈေတြ ႏိုးႏိုးၾကားၾကားေဆာင္ရြက္ရမွာ ျဖစ္သလို ေဒသတြင္း လူ႕အဖြဲအစည္းတစ္ခုက အျခားလူ႕အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုအေပၚမွာ ရန္လိုမႈ၊ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈမ်ားကိုလည္း ထိထိေရာက္ေရာက္တားဆီးႏိုင္ရမွာပါ။ အမုန္းတရားလံႈ႕ေဆာ္တဲ့ ေဟာေျပာမႈေတြကို ဥပေဒျပ႒ာန္းတားျမစ္ရမွာျဖစ္ျပီး ျပည္တြင္းနဲ႕ ႏိုင္ငံတကာအလႉရွင္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားရဲ့ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈအကူအညီမ်ား လိုအပ္သူမ်ားထံ ထိထိေရာက္ေရာက္ေရာက္ရွိႏိုင္ေစဖို႕လည္း တာဝန္ယူရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဘာသာေရး၊ လူမ်ိဳးေရးအစြန္းေရာက္အင္အားစုမ်ားကို ပူးေပါင္းကူညီေနတဲ့ ေဒသအဆင့္ အာဏာပိုင္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားကိုလည္း ထိထိေရာက္ေရာက္အေရးယူရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုဆိုရင္ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားကေန ေလွနဲ႕ ထြက္ေျပးလြတ္ေျမာက္ဖို႕ ၾကိဳးစားရင္း ပင္လယ္ထဲမွာ ေလွေမွာက္ေသဆုံးၾကရတာေတြ၊ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမွာ လူကုန္ကူးသူမ်ားရဲ့ သားေကာင္မ်ားျဖစ္ၾကရသူေတြ ရွိတယ္လို႕ ၾကားသိရပါတယ္။ အစိုးရအေနနဲ႕ အဲဒီ စြပ္စြဲခ်က္ေတြကို အေလးအနက္ထား စံုစမ္းစစ္ေဆးအေရးယူသင့္ပါတယ္။

(၅) ႏိုင္ငံမဲ့လူသားမ်ားအေရး႐ႉေထာင့္က ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းမွာ ႏိုင္ငံမဲ့ျဖစ္ေနတဲ့ လူသား တစ္သန္းေက်ာ္ရွိေနပါျပီ။ အဲဒီလူေတြကို ဘယ္ႏိုင္ငံကမွ ေခၚယူေနထိုင္ခြင့္ေပးမွာ မဟုတ္ပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႕ ကုလသမဂၢအဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံတစ္ခုအေနနဲ႕ေရာ၊ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားတတ္တဲ့ ႏိုင္ငံတစ္ခုအေနနဲ႕ပါ ကိုယ့္ႏိုင္ငံတြင္းက ႏိုင္ငံမဲ့မ်ားကို တရားဝင္ေနထိုင္ခြင့္ျပဳဖို႕ တာဝန္ရွိပါတယ္။ ကမၻာၾကီးရဲ့ ဘယ္ေနရာ၊ ဘယ္ေဒသမွာမွ ႏိုင္ငံမဲ့လူသားဆိုတာ မရွိသင့္ပါ။ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းမွ အစၥလမ္ဘာသာဝင္မ်ားက ျမန္မာႏိုင္ငံကို သူတို႕ရဲ့ ႏိုင္ငံလို႕ ခံယူခ်င္တယ္ဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံကလည္း သူတို႕ကို တရားဝင္ေနထိုင္ခြင္ေပးဖို႕၊ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ထိုက္သူကို ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳျပီး ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ ခ်က္ခ်င္းမရွိေသးရင္ေတာင္မွ တိက်တဲ့ အခ်ိန္ကာလတစ္ခုျပည့္လို႕ သတ္မွတ္ထားတဲ့ စည္းကမ္းသတ္မွတ္ခ်က္မ်ားနဲ႕ ကိုက္ညီရင္ ႏိုင္ငံသားျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ အခြင့္အေရးေတြေပးဖို႕၊ ႏိုင္ငံသားျဖစ္သည္ျဖစ္ေစ၊ မျဖစ္ေသးသည္ျဖစ္ေစ ဒီလူသားေတြ ခံစားခြင့္ရွိတဲ့ အေျခခံလူ႕အခြင့္အေရးေတြကို ခံစားခြင့္ရွိေစဖို႕ ေဆာင္ရြက္ေပးရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသား ျဖစ္ခ်င္သူမ်ားဘက္ကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ သစၥာရွိဖို႕၊ တည္ဆဲဥပေဒမ်ားကို လိုက္နာဖို႕၊ ႏိုင္ငံသားအခ်င္းခ်င္းခ်စ္ခင္ရင္းႏွီးဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသားျဖစ္ခ်င္တယ္လို႕ ေျပာျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ ေဒသအစိတ္အပိုင္းတစ္ခုကို သီးျခားခြဲထုတ္ခ်င္တာ၊ ျမန္မာမ်ားနဲ႕ ရခိုင္မ်ားအေပၚ မုန္းတီးေရးလံႈ႕ေဆာ္ေနတာ၊ အစၥလမ္ႏိုင္ငံတည္ေထာင္ေရး လွ်ိဳ႕ဝွက္ၾကိဳးပမ္းေနတာမ်ိဳးကိုေတာ့ လက္ခံဖို႕ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။