(7 Day ေန႕စဥ္သတင္းစာ၊ ဇန္နဝါရီလ ၂၃ ရက္၊ ၂၀၁၆၊ http://www.7daydaily.com/story/56334)
အစိုးရသစ္ႏွင့္
တရားစီရင္ေရး (၁)
ေအာင္ဒင္
#
မလြတ္လပ္ေသာ တရားစီရင္ေရး
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းနဲ႕ ဥပေဒျပဳေရးမွာ
ေျပာင္းလဲတိုးတက္မႈေတြ ရွိတယ္လို႕ ဆိုၾကေပမယ္႕ တရားစီရင္ေရးနဲ႕ ပတ္သက္ရင္ေတာ့ အရင္
စစ္အစိုးရလက္ထက္အတိုင္း မေျပာင္းမလဲပဲ ဆက္လက္တည္ရွိေနတယ္လို႕ ဆိုၾကပါတယ္။ အရင္အတိုင္းပဲလို႕
ဆိုၾကရာမွာ လက္ရွိတာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနၾကတဲ့ တရားသူၾကီးမ်ားဟာ သမၼတဦးသိန္းစိန္ လက္ထက္မွာ
ခန္႕အပ္တာဝန္ေပးတာ ျဖစ္ေပမယ္႔ တရားစီရင္ေရးဟာ အမ်ားျပည္သူ ေမွ်ာ္လင့္သလို လြတ္လပ္ျပီး
မွ်တတဲ့ တရားစီရင္ေရးျဖစ္မလာပဲ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းရဲ့ စြက္ဖက္မႈ၊ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈေတြနဲ႕
တရားစီရင္ေရးမ႑ိဳင္ဟာ ဆက္လက္ယိမ္းယိုင္ေနဆဲပဲလို႕ ဆိုလိုတာ ျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံတရားစီရင္ေရးစနစ္ရဲ့ လက္ရွိအေျခအေနကို
" ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ တရားစီရင္ေရး၊ ဥပေဒေရးရာႏွင့္ တိုင္ၾကားစာမ်ား၊ အသနားခံစာမ်ား
စီစစ္ေဆာင္ရြက္ေရးေကာ္မတီ" က ၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ ၈ ရက္ေန႕မွာ က်င္းပတဲ့ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္
အစည္းအေဝးကို တင္သြင္းတဲ့ အစီရင္ခံစာမွာ ထင္ထင္ရွားရွား ေတြ႕ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။ ေကာ္မတီက
ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ လက္ရွိတရားစီရင္ေရးစနစ္ဟာ "အဂတိတရားမ်ား လႊမ္းျခံုလ်က္ပင္ ရွိေနေသးသည္"
ဟု ေဝဘန္ေထာက္ျပပါတယ္။ တရားသူၾကီးအဆင့္ဆင့္ဟာ အထက္တရားသူၾကီးအဆင့္ဆင့္ရဲ့ ၾကီးၾကပ္မႈနဲ႕
ေဆာင္ရြက္ရာမွာ အေပးအယူ ကြင္းဆက္မ်ားရွိေနျပီး တရားရုံးမ်ားကို အေထာက္အကူျပဳရတဲ့ ဥပေဒဝန္ထမ္းအဆင့္ဆင့္မွာလည္း
ၾကီးၾကပ္သူအဆင့္ဆင့္ၾကား အေပးအယူ ကြင္းဆက္မ်ားရွိေနတယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။
၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအရ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတက ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ရဲ့
သေဘာတူညီမႈနဲ႕ ျပည္ေထာင္စုတရားစီရင္ေရးစနစ္ရဲ့
အျမင့္ဆုံးအာဏာပိုင္ ပုဂိၢဳလ္ျဖစ္တဲ့ ျပည္ေထာင္စုတရားသူၾကီးခ်ဳပ္ကို ေရြးခ်ယ္ခန္႕အပ္ပါတယ္။
အဲဒီေနာက္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတက ျပည္ေထာင္စုတရားသူၾကီးခ်ဳပ္နဲ႕ ညွိႏိႈင္းတိုင္ပင္ျပီး ျပည္ေထာင္စုတရားသူၾကီးမ်ားကို
ခန္႕အပ္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခါ သမၼတဟာ ျပည္ေထာင္စုတရားသူၾကီးခ်ဳပ္၊
သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းေဒသၾကီး/ျပည္နယ္ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္နဲ႕ ညွိႏိႈင္းတိုင္ပင္ျပီး တိုင္းေဒသၾကီး/ျပည္နယ္တရားသူၾကီးခ်ဳပ္ကို
ေရြးခ်ယ္ခန္႕အပ္ပါတယ္။ အဲဒီေနာက္ သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းေဒသၾကီး/ျပည္နယ္ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္က ျပည္ေထာင္စုတရားသူၾကီးခ်ဳပ္နဲ႕
ညွိႏိႈင္းတိုင္ပင္ျပီး တိုင္းေဒသၾကီး/ျပည္နယ္တရားသူၾကီးမ်ားကို ေရြးခ်ယ္ခန္႕အပ္ပါတယ္။
ခ႐ိုင္အဆင့္၊ ျမိဳ႕နယ္အဆင့္ တရားသူၾကီးမ်ားကေတာ့ တိုင္းေဒသၾကီး/ျပည္နယ္တရားသူၾကီးခ်ဳပ္မ်ားရဲ့
ၾကီးၾကပ္ကြပ္ကဲမႈေအာက္မွာ ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ တရားသူၾကီးအဆင့္ဆင့္ဟာ ၎တို႕ ရာထူးရရွိေအာင္
ေထာက္ခံေပးခဲ့တဲ့ အထက္တရားသူၾကီးအဆင့္ဆင့္နဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာပိုင္အဆင့္ဆင့္ရဲ့ ဩဇာသက္ေရာက္မႈေအာက္မွာ
ရွိေနပါတယ္။ ၎တို႕ ရာထူးတည္ျမဲမႈ၊ ေနရာေျပာင္းေရႊ႕မႈ၊ ရာထူးတိုးျမႇင့္မႈေတြအားလုံးဟာ
အထက္တရားသူၾကီးအဆင့္ဆင့္နဲ႕ အထက္အာဏာပိုင္အဆင့္ဆင့္အေပၚ တည္မွီေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း
တရားစီရင္ေရးအာဏာဟာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာ၊ ဥပေဒျပဳအာဏာမ်ားနဲ႕ တန္းတူရွိတယ္လို႕ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုမွာ
ျပ႒ာန္းထားေပမယ္႕ လက္ေတြ႕တရားစီရင္ေရးကေတာ့ လြတ္လပ္ေသာ၊ မွ်တေသာ တရားစီရင္ေရး မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ပါ။
ေကာ္မတီက "ယေန႕ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ
လြန္စြာအားနည္းေနေသာေၾကာင့္ ျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ လူမႈစီးပြါးေရးဘဝ လံုျခံုမႈမရွိဟု ခံစားေနၾကရသည္။
တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ အားေကာင္းလာေစရန္ လိုအပ္ခ်က္မ်ားစြာ ရွိေနရာ တရားေရးမ႑ိဳင္ ေျဖာင့္မတ္ၾကံ့ခိုင္ရန္သည္
အဓိကလိုအပ္ခ်က္ျဖစ္ပါသည္။ လြတ္လပ္ေသာ၊ ေျဖာင့္မတ္ၾကံ့ခိုင္ေသာ၊ တရားမွ်တေသာ တရားေရးမ႑ိဳင္ျဖစ္လာမွသာ
ျပည္သူကို ကာကြယ္ေပးႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုအေျခအေနမ်ိဳး ရရွိရန္အတြက္ တရားရုံး၊ တရားလႊတ္ေတာ္အဆင့္ဆင့္ကို
ဒီမိုကေရစီက်င့္စဥ္ႏွင့္အညီ ျပင္ဆင္ဖြဲ႕စည္းႏိုင္ေရး ဝိုင္းဝန္းၾကိဳးပမ္းၾကရန္ လိုအပ္ပါေၾကာင္း
အစီရင္ခံအပ္ပါသည္" လို႕ အစီရင္ခံစာကို အဆုံးသတ္ပါတယ္။ ဒီအၾကံျပဳခ်က္အတိုင္း တရားရုံး၊
တရားလႊတ္ေတာ္အဆင့္ဆင့္ကို ဒီမိုကေရစီက်င့္စဥ္မ်ားႏွင့္အညီ ျပင္ဆင္ဖြဲ႕စည္းဖို႕ တာဝန္ဟာ
"တိုင္းျပည္အတြက္ ေကာင္းေသာအေျပာင္းအလဲမ်ားကို အေကာင္အထည္ေဖာ္မယ္႕ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္
အစိုးရသစ္ရဲ့ ပုခုန္းေပၚကို က်ေရာက္လာပါျပီ။
#
တရားစီရင္ေရးမ႑ိဳင္ကို ျပင္ဆင္ရန္ အခက္အခဲမ်ား
တကယ္႔ လက္ေတြ႕မွာ တရားစီရင္ေရးမ႑ိဳင္ကို ျပင္ဆင္ဖြဲ႕စည္းဖို႕ဆိုတာ
မလြယ္ကူလွပါ။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒက သမၼတ၊ အစိုးရနဲ႕ လႊတ္ေတာ္မ်ားရဲ့ သက္တမ္းကို
ငါးႏွစ္ သတ္မွတ္ထားေပမယ္႕ တရားသူၾကီးမ်ားကိုေတာ့ ကာလတာရွည္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခြင့္ေပးထားပါတယ္။
ျပည္ေထာင္စုတရားသူၾကီးခ်ဳပ္နဲ႕ ျပည္ေထာင္စုတရားသူၾကီးမ်ားဟာ (က) ၎တို႕ သေဘာအေလ်ာက္
ရာထူးမွ ႏႈတ္ထြက္ျခင္း (ခ) စြပ္စြဲျပစ္တင္ျခင္းခံရျပီး ရာထူးမွ ရပ္စဲခံရျခင္း (ဂ) က်န္းမာေရးခ်ိဳ႕ယြင္းေၾကာင္း
ေဆးအဖြဲ႕က ေတြ႕ရွိျခင္း (ဃ) ကြယ္လြန္ျခင္း မဟုတ္ရင္ အသက္ ၇၀ ႏွစ္ ျပည့္တဲ့အထိ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ႏိုင္ပါတယ္။
တိုင္းေဒသၾကီး/ျပည္နယ္အဆင့္ တရားသူၾကီးခ်ဳပ္နဲ႕ တရားသူၾကီးမ်ားဟာလည္း အသက္ ၆၅ ႏွစ္ျပည့္တဲ့အထိ
တာဝန္ထမ္းေဆာင္ႏိုင္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္မို႕ သမၼတဦးသိန္းစိန္က ခန္႕အပ္ခဲ့ျပီး လက္ရွိတာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနတဲ့
ျပည္ေထာင္စုတရားသူၾကီးခ်ဳပ္အပါအဝင္ ျပည္ေထာင္စုတရားသူၾကီးမ်ား၊ တိုင္းေဒသၾကီး/ျပည္နယ္အဆင့္
တရားသူၾကီးခ်ဳပ္မ်ားနဲ႕ တရားသူၾကီးမ်ားကို အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္အစိုးရသစ္က
တာဝန္က အနားေပးလို႕ မရႏိုင္၊ အသစ္မ်ားနဲ႕ အစားထိုးလို႕ မရႏိုင္ပဲ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒက
ခြင့္ျပဳထားတဲ့ သက္တမ္းေစ့တဲ့အထိ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခြင့္ျပဳရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ တရားသူၾကီးမ်ားကို
ပိုျပီးအရည္အခ်င္းျပည့္ဝျပီး ေျဖာင့္မတ္မွန္ကန္တဲ့ တရားသူၾကီးအသစ္မ်ားနဲ႕ အစားမထိုးႏိုင္သ၍
ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္အစီရင္ခံစာက စစ္ေဆးေတြ႕ရွိျပီး ေထာက္ျပေဝဘန္ခဲ့တဲ့ "အဂတိတရားမ်ား
လႊမ္းျခံုလ်က္ရွိတဲ့ တရားစီရင္ေရးစနစ္" ကို ျပည္သူလူထုအားကိုးယံုၾကည္ႏိုင္ေအာင္
ျပင္ဆင္ဖြဲ႕စည္းဖို႕ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။
ဒီေနရာမွာ တရားသူၾကီးမ်ားအား သမၼတရဲ့ သက္တမ္းနဲ႕အညီ မဟုတ္ပဲ
သက္တမ္းရွည္ၾကာ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခြင့္ျပဳျခင္းဟာ လြတ္လပ္ေသာ တရားစီရင္ေရးစနစ္ရဲ့ အဓိကလိုအပ္ခ်က္တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။
၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုမွာ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ တရားသူၾကီးမ်ားအား အသက္ ၇၀ ႏွစ္ ျပည့္တဲ့အထိ၊
တိုင္းေဒသၾကီး/ျပည္နယ္အဆင့္ တရားသူၾကီးမ်ားအား အသက္ ၆၅ ႏွစ္ ျပည့္တဲ့အထိ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခြင့္ျပဳတာ
မွားယြင္းမႈမဟုတ္ပါ။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာဆိုရင္ ျပည္ေထာင္စုတရားသူၾကီးမ်ားကို ေရြးခ်ယ္ခန္႕အပ္ျပီးတဲ့
အခ်ိန္က စလို႕ ၎တို႕ ကြယ္လြန္ ခ်ိန္၊ ကိုယ္ပိုင္ဆႏၵအရ အနားယူတဲ့အခ်ိန္အထိ
ရာသက္ပန္တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခြင့္ (Lifetime Appointment) ျပဳထားပါတယ္။ ဒါမွသာ တရားသူၾကီးမ်ားဟာ
၎တို႕ကို ေရြးခ်ယ္အဆိုျပဳတဲ့ သမၼတနဲ႕ အတည္ျပဳေပးတဲ့ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားရဲ့ မ်က္ႏွာကို
ၾကည့္စရာမလိုပဲ၊ ေလးႏွစ္သက္တမ္းရွိတဲ့ သမၼတအဆက္ဆက္၊ ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္အဆက္ဆက္ရဲ့ လႊမ္းမိုးမႈမရွိပဲ
လြတ္လပ္စြာ တရားစီရင္ႏိုင္ၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ ျပႆနာက တရားသူၾကီးမ်ားအပါအဝင္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတက
ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ရာထူးေတြမွာ ေရြးခ်ယ္ခန္႕အပ္ဖို႕ အဆိုျပဳသူေတြကို ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္က
အလံုအေလာက္ စစ္ေဆးခြင့္၊ ျငင္းပယ္ခြင့္ အာဏာမရွိတာပါ။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုမွာ
"သတ္မွတ္ထားတဲ့ အရည္အခ်င္းမ်ားႏွင့္ မျပည့္စံုေၾကာင္း အထင္အရွားမျပႏိုင္ပါက ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္သည္
ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတက ခန္႕အပ္ရန္အမည္စာရင္းတင္သြင္းသူမ်ားကို ျငင္းပယ္ခြင့္ မရွိေစရ"
လို႕ ျပ႒ာန္းထားပါတယ္။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပံုမွာ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ျပည္ေထာင္စုတရားသူၾကီးတစ္ေယာက္ရဲ့
အရည္အခ်င္းကလည္း (က) အသက္ ၅၀ ႏွစ္ထက္မငယ္၊ အသက္ ၇၀ ႏွစ္ထက္ မၾကီးသူ၊ (ခ) လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အရည္အခ်င္းမ်ားႏွင့္
ျပည့္စံုသူ၊ (ဂ) လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ခံခြင့္မရွိေသာ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားႏွင့္
ျငိစြန္းျခင္းမရွိသူ၊ (ဃ) တိုင္းေဒသၾကီး/ျပည္နယ္ တရားသူၾကီးအျဖစ္ အနည္းဆုံး ၅ ႏွစ္
ေဆာင္ရြက္ခဲ့သူ သို႕မဟုတ္ တိုင္းေဒသၾကီး/ျပည္နယ္ တရားေရးအရာရွိ သို႕မဟုတ္ ဥပေဒအရာရွိအျဖစ္
အနည္းဆုံး ၁၀ ႏွစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သူ သို႕မဟုတ္ တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေနအျဖစ္ အနည္းဆုံး
၂၀ ႏွစ္ အမႈလိုက္ပါေဆာင္ရြက္ခဲ့သူ သို႕မဟုတ္ ထင္ေပၚေက်ာ္ၾကားသည့္ ဂုဏ္သတင္းရွိေသာ ဥပေဒပညာရွင္အျဖစ္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတက ယူဆသူ၊ (င) ႏိုင္ငံေတာ္ႏွင့္ ႏိုင္ငံသားမ်ားအေပၚ
သစၥာရွိသူ၊ (စ) ႏိုင္ငံေရးပါတီဝင္မဟုတ္သူ၊ (ဆ) လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မဟုတ္သူ၊ စတာေတြပဲ
ျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ဟာ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတတင္သြင္းတဲ့ အမည္စာရင္းပါ ပုဂိၢဳလ္ေတြကို
အထက္ပါအရည္အခ်င္းမ်ားနဲ႕သာ စစ္ေဆးရမွာျဖစ္ျပီး ဒီအရည္အခ်င္းမ်ားနဲ႕ ျပည့္စံုတယ္ဆိုရင္
အတည္ျပဳေပးရမွာပါ။
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာေတာ့ ျပည္ေထာင္စုတရားသူၾကီးေနရာအတြက္
သမၼတ အဆိုျပဳသူကို အထက္လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳေရးဟာ အင္မတန္ၾကီးမားလွတဲ့ ႏိုင္ငံေရးစစ္ပြဲၾကီးတစ္ခု
ျဖစ္ပါတယ္။ သမၼတကိုယ္တိုင္က သူခန္႕အပ္မယ္႕ တရားသူၾကီးေလာင္းဟာ တရားသူၾကီးတစ္ေယာက္ ရွိသင့္ရွိထိုက္တဲ့
အရည္အခ်င္းမ်ားအျပင္ ေနာက္ေၾကာင္းမွတ္တမ္းမွာ အမွားအယြင္းေတြ၊ အစြန္းအထင္းေတြ မရွိေစရေအာင္၊
အမႈထမ္းသက္တေလွ်ာက္လုံးမွာ ျပစ္မႈကင္းစင္သူ ျဖစ္ေအာင္၊ မွ်တတဲ့ စီရင္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္ခဲ့သူျဖစ္ေအာင္၊
လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႈ ကင္းရွင္းသူျဖစ္ေအာင္၊ လက္ရွိပိုင္ဆိုင္မႈေတြကိုလည္း တရားသျဖင့္ ပိုင္ဆိုင္ထားသူျဖစ္ေအာင္၊
ကိုယ္က်င့္သိကၡာေျဖာင့္မတ္စင္ၾကယ္သူျဖစ္ေအာင္၊ မိသားစုဝင္မ်ားအတြင္းမွာလည္း အမွားအယြင္းအားနည္းခ်က္ေတြ
ကင္းစင္သူျဖစ္ေအာင္၊ စသျဖင့္ အဘက္ဘက္က ရွင္းလင္းစင္ၾကယ္သူျဖစ္ေအာင္ ေရြးခ်ယ္ျပီးမွ
အထက္လႊတ္ေတာ္ကို အဆိုျပဳ အမည္စာရင္း တင္သြင္းပါတယ္။ အထက္လႊတ္ေတာ္မွာလည္း သမၼတ အဆိုျပဳသူကို
ပထမအဆင့္မွာ သက္ဆိုင္ရာ ေရးရာေကာ္မတီက တာဝန္ခံ စစ္ေဆးပါတယ္။ အဆိုျပဳခံရသူရဲ့ လက္ရွိေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားကိုသာမက
ေနာက္ေၾကာင္းရာဇဝင္ကိုပါ ေသေသခ်ာခ်ာ စစ္ေဆးပါတယ္။ တရားသူၾကီးေဟာင္းတစ္ေယာက္ ျဖစ္ခဲ့တယ္ဆိုရင္
သူတရားစီရင္ခဲ့သမွ်မွာ ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြ၊ တရားစီရင္ေရးဆိုင္ရာ အေတြးအေခၚေတြ၊
ႏိုင္ငံေရးဝါဒ သို႕မဟုတ္ ပါတီတစ္ခုခုအေပၚ တိမ္းညြတ္မႈေတြကို ေသေသခ်ာခ်ာ စစ္ေဆးပါတယ္။
ျပည္သူလူထုကလည္း အဲဒီ တရားသူၾကီးအျဖစ္ အဆိုျပဳခံရသူနဲ႕ ပါတ္သက္ျပီး သူတို႕ရဲ့ သေဘာထားအျမင္ကို
အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားထံ ေပးပို႕ၾကပါတယ္။ သတင္းမီဒီယာမ်ားကလည္း အဆိုျပဳခံရသူရဲ့ ေနာက္ေၾကာင္းသမိုင္းမွာ
သံသယျဖစ္စရာေတြရွိရင္ ေဖာ္ထုတ္ဖြင့္ခ်ပါတယ္။ အဲဒီလို ေသေသခ်ာခ်ာ စံုစမ္းစစ္ေဆးျပီးမွ
ပထမအဆင့္မွာ ေရးရာေကာ္မတီက ဆုံးျဖတ္ပါတယ္။ ေရးရာေကာ္မတီက အဆိုျပဳခံရသူကို ျငင္းပယ္တယ္ဆိုရင္
သမၼတက သူ႕ရဲ့ အဆိုျပဳသူကို ျပန္လည္ရုပ္သိမ္းျပီး ေနာက္တစ္ေယာက္ ထပ္မံအဆိုျပဳရပါတယ္။
ေရးရာေကာ္မတီက အတည္ျပဳတယ္ဆိုရင္ ဒုတိယအဆင့္မွာ အထက္လႊတ္ေတာ္တစ္ခုလုံးက မဲခြဲဆုံးျဖတ္ျပီး
အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္အမ်ားစုက ေထာက္ခံရင္ အတည္ျပဳပါတယ္။ အမ်ားစုက ကန္႕ကြက္တယ္ဆိုရင္ အဆိုျပဳခ်က္
အေရးနိမ့္ျပီး သမၼတက အသစ္တစ္ေယာက္ ထပ္မံအဆိုျပဳရပါတယ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ သမၼတက ရာထူးခန္႕အပ္ဖို႕ ေရြးခ်ယ္အဆိုျပဳသူမ်ားအေပၚမွာ
ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ က စံုစမ္းစစ္ေဆးခြင့္ အာဏာ
လုံးဝမရွိပါ။ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒမွာ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ရာထူးအလိုက္ အရည္အခ်င္းမ်ားဟာလည္း
ေယဘူယ်ဆန္လြန္းျပီး အဲဒီအရည္အခ်င္းမ်ားနဲ႕ ျပည့္စံု႐ံုနဲ႕ ျပည္သူလူထုက အားကိုးယံုၾကည္ႏိုင္သူ၊
ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ရာထူးနဲ႕ ထိုက္တန္သူ၊ အဆိုျပဳခံရသူဟာ ဘဝတေလွ်ာက္လုံး အမွားအယြင္းကင္းစင္ျပီး
ေျဖာင့္မတ္ျဖဴစင္ခဲ့သူ၊ ေခါင္းေဆာင္မႈအရည္အခ်င္းနဲ႕ ျပည့္ဝသူ၊ တရားမွ်တတဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို
ရဲရဲရင့္ရင့္ ခ်မွတ္ႏိုင္သူ ျဖစ္တယ္လို႕ ယံုၾကည္လို႕ မရႏိုင္ပါ။ ဒါကို လက္ရွိ အဂတိလိုက္စားမႈမ်ား
လႊမ္းမိုးေနဆဲျဖစ္တဲ့ တရားစီရင္ေရးစနစ္က သက္ေသျပေနပါတယ္။
ျပည္သူလူထုရဲ့ ပါဝင္ပါတ္သက္မႈကိုလည္း လုံးဝ ကန္႕သတ္ထားပါတယ္။
သတင္းမီဒီယာမ်ားက သမၼတအဆိုျပဳသူရဲ့ ေနာက္ေၾကာင္းရာဇဝင္ကို စံုစမ္းစစ္ေဆးျပီး အမွားအယြင္းမ်ားကို
ေဖာ္ထုတ္တင္ျပႏိုင္ဖို႕ အတြက္လည္း သမၼတဘက္က ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ မရွိသလို ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ဘက္ကလည္း
အတည္ျပဳျခင္းလုပ္ငန္းစဥ္က ျမန္ဆန္လြန္းလွပါတယ္။ သမၼတက သူအမည္စာရင္း တင္သြင္းသူမ်ားရဲ့
ကိုယ္ေရးရာဇဝင္အျပည့္အစံုကို အမ်ားျပည္သူ သိရွိေအာင္ တရားဝင္ၾကိဳတင္ေၾကျငာျခင္း လုံးဝမရွိပါ။
သမၼတက ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ကို တင္သြင္းတဲ့ အဆိုျပဳခံရသူရဲ့ ကိုယ္ေရးရာဇဝင္မွာလည္း အမည္၊
ေမြးေန႕သကၠရာဇ္၊ ေနရပ္လိပ္စာ၊ ပညာအရည္အခ်င္း၊ အိမ္ေထာင္ဘက္၊ လက္ရွိအလုပ္အကိုင္ စတဲ့
အခ်က္အလက္ေတြသာ ပါဝင္ျပီး ေနာက္ေၾကာင္းရာဇဝင္နဲ႕ ဘာေၾကာင့္ ဒီရာထူးမွာ ခန္႕အပ္တာဝန္ေပးသင့္သလဲဆိုတဲ့
အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြ လုံးဝမပါဝင္ပါ။ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္မွာလည္း သမၼတ အမည္စာရင္းတင္သြင္းသူကို
ေရးရာေကာ္မတီအဆင့္နဲ႕ စတင္စံုစမ္းခြင့္မရွိပဲ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္တစ္ခုလုံးက လႊတ္ေတာ္နာယကက
သတ္မွတ္တဲ့ ရက္အနည္းငယ္အတြင္းမွာ ဆုံးျဖတ္ေပးရတာ ျဖစ္ပါတယ္။
